Изложбата која ја заокружува летната програма на КРИК 2025 отвора простор за дијалог меѓу уметноста и неизвесната иднина Како изгледа светот по катастрофата – или токму на работ од неа? Дали е можно, од урнатините на климатската нестабилност, политичките парализи и технолошкото отуѓување, да се роди ново општествено ткиво? И ако е така – со какви алатки, со какви тела, и со какви материјали? На овие прашања не се даваат дефинитивни одговори, туку се испишуваат можни сценарија во „Парадоксот на Грејсленд: Навигирајќи ја неизвесноста“, изложбата што ќе се отвори на 25 јуни во Музејот на современа уметност во Скопје. Курирана од Лидија Хацијакову од Солун, изложбата ја заокружува летната програма на КРИК 2025 – платформа која веќе неколку години наназад артикулира храбра, понекогаш и непријатна критика кон општествениот статус кво, преку уметнички гестови и културна конфронтација. Изложба во три дејства: гледање, движење, учество Настанот започнува со отворање во 20:00 часот, проследен со курурано водење и дискусија – но не станува збор за класично разгледување. Уште со самиот наслов, „Парадоксот на Грејсленд“ отвора терен на сличнословен судир: идеализираното засолниште (Graceland) станува поле на неизвесност, каде што уметниците ја спојуваат пропаста со надежта. Делата на Фани Будуроглу, Рања Емануилиду, Лиа Псома и Билал Јилмаз не се сведени на естетски објекти – тие се жива материја, истовремено сведоштва за постоечките кризи и алатки за имагинација на иднината. Користејќи биопластика, кристализирана хартија, глина и ризоми, нивните дела предизвикуваат традиционалните бинарности: човек/нечовек, природа/машина, отпор/контрола. Просторот станува лабораторија – не како метафора, туку како конкретно место каде експериментирањето е форма на отпор. Хибридни фигури за хибриден свет Во центарот на изложбата не се хероите, туку хибридите: човечки, нечовечки, пост-индустриски тела и пејзажи што не припаѓаат ниту на утопија, ниту на дистопија – туку на нешто меѓу. Работите на Будуроглу, Емануилиду и Псома не прават хиерархии меѓу кризите – тие се заплеткани. Климатскиот колапс, раселувањето и технолошкото отуѓување не се засебни феномени, туку различни манифестации на истиот капиталистички ќорсокак. Во нивните дела, фигурите не се поставени во идилични пејзажи, туку во недефинирани услови – помеѓу траумата и можноста. Наместо да ни кажат што да мислиме, тие ни покануваат да размислуваме: Што би било да одлучиме дека постојат и други начини на живеење? И, поважно, како би изгледале тие начини? Социјална акција како уметничка практика Гостин во изложбата е турскиот уметник Билал Јилмаз, чие дело го проширува дискурсот преку политичка акција и колективно искуство. Од протести на улиците во Истанбул, па сè до локалните мобилизации во Скопје, Јилмаз со својата пракса повикува на будност, против манипулацијата на сликите и медиумите. Неговото дело е материјално, но не е тивко. Тоа повикува. Изградено од звук, сенка, движење – и веројатно и нешто немерливо, нешто што се пренесува како импулс низ телото на гледачот. „Лабораторија“ на можни иднини Во срцето на изложбата е замислен и реализиран просторот „Лабораторија“, активен пункт каде се покажува – а не само раскажува – уметничкиот процес. Тоа е простор на трансформација: материјали кои не се завршени, туку стануваат. Оваа лабораторија е повик за учество, соучесништво, и за преиспитување: не само на она што го гледаме, туку и на начинот на кој гледаме, доживуваме и замислуваме. Уметноста тука не е декор, туку инструмент на имагинацијата, која пак е првиот чекор кон политичка промена. Кој зборува? Со кого? По курураното водење, следува модерирана дискусија со учество на самите уметници и Владимир Јанчевски (МСУ), Ана Микоњати (Нац. музеј на современа уметност, Атина) и Тули Мисироглу (MoMus). Разговорот го модерира самата кураторка Лидија Хацијакову, чие долгогодишно искуство ја позиционира меѓу најзначајните фигури на медитеранската сцена на ангажирана уметност. Изложбата е поддржана од MOMus, Министерството за култура и туризам на С. Македонија, и Амбасадата на Република Грција во Скопје – а дел е од поширокиот европски проект Re-Imagining Europe. „Парадоксот на Грејсленд“ не нуди утеха, ниту носталгија. Не се обидува да нè убеди дека сè ќе биде во ред. Но тоа и не е нејзината мисија. Таа покажува дека постојат алтернативи, дека кризата не мора да биде крај, туку точка на одвивање – на нови гестови, нови фигури, нови релации.

независна релевантна култура

независна релевантна култура

независна релевантна култура

независна релевантна култура

Македонскиот етер повторно е побогат за една добро позната и сакана радио станица. По период на исчекување, легендарниот Канал 103, познат и како Стотројка, се враќа на ФМ скалата преку новата радио емисија „Домашна работа“, која започна да се емитува на програмата на Македонско радио - Радио 2. Фото: Јелена Овој настан претставува значаен момент за македонската медиумска и културна сцена, означувајќи го повторното присуство на еден од најзначајните независни и алтернативни медиуми во земјата. Канал 103 започна со своето емитување на 1 мај 1991 година . Неговите почетоци се поврзани со Македонското радио, во рамките на тогашното Радио Скопје . Уште од самиот почеток, оваа радио станица се профилираше како непрофитна , со јасна цел да промовира авангардна музика . Нејзината посветеност кон алтернативните звуци и независната култура брзо ја издвои од останатите радио станици во земјата. Еден од популарните џинглови кој остана врежан во сеќавањата на многу слушатели гласеше: „Канал 103 – искра светлина од мрачните лавиринти на Македонската радиотелевизија“ . Оваа самоописна фраза ја отсликуваше перцепцијата на радиото за својата улога во медиумскиот простор – како светилник на независна мисла во тогашниот контекст. Уште во 2015 година, Канал 103 беше препознаен како темел на независната и авангардната култура, неговиот дом, веќе 24 години, како и клучен промотор на прогресивна музика и култура . Оваа констатација ја потврдува долгогодишната посветеност на радиото кон своите основни принципи. Имено, како медиум постар од независна Македонија, Стотројка континуирано се сметаше за "искра светлина од мрачните лавиринти на Македонската Радио-Телевизија" . Во 2016 година, радиото гордо го прослави својот 25-годишен јубилеј , што е уште еден доказ за неговата долговечност и значајно културно влијание. Меѓутоа, патот на Стотројка не беше секогаш лесен. Во март 2019-та радиото беше исклучено од етерот и продолжи да емитува програма исклучиво преку интернет . Овој прекин на емитувањето на ФМ брановите беше резултат на специфичен правен вакуум, поради што радиото со години можеше да се слуша само онлајн . Оваа ситуација јасно укажува на правните предизвици со кои се соочуваше Канал 103 во обидот да го задржи своето место на радио спектарот. Сега, по овој период на исчекување, доаѓа долгоочекуваната вест за враќањето на Стотројка на ФМ фреквенциите преку новата емисија „Домашна работа“. Ова радио шоу започна да се емитува на 2 март оваа година, во 20 часот, на програмата на Македонско радио - Радио 2. Овој настан е значаен бидејќи претставува прва официјална соработка помеѓу Македонската Радио Телевизија и Канал 103 по повеќе децении. Иако се емитува засега само за два часа неделно, но овојпат на национално ниво. Оптимизмот за иднината на ова партнерство е видлив во изјавата дека ова треба да биде "само прв исчекор, само почеток на една континуирана соработка меѓу националниот јавен дифузер и Канал 103, која во иднина ќе се развива и продлабочува на взаемно задоволство и конечно, во интерес на граѓаните и јавното добро.". Оваа надеж за понатамошно зајакнување на врската помеѓу двете медиумски куќи укажува на потенцијална промена во начинот на кој државната медиумска установа гледа на независните културни иницијативи во земјата. Може да се претпостави дека оваа соработка е резултат на растечкото признавање на вредноста и важноста на различните гласови и алтернативни перспективи во националниот медиумски простор. Но, што всушност претставува „Домашна работа“? Оваа емисија е опишана како „радио магазин што ја истражува и промовира македонската алтернативна и независна музичка и културна сцена.". Наменета е за пошироката публика која има афинитети кон музиката, културата и уметноста. Целта на „Домашна работа“ е да им даде глас на локалните музичари, уметници и културни активисти, а истовремено да поттикне критичко промислување за актуелните предизвици во културниот сектор. Оваа двочасовна програма се емитува секоја недела и е достапна не само на фреквенциите на Македонско радио - Радио 2, туку и на стриминг каналите на Стотројка, што ја прави достапна до поширок аудиториум. Посветеноста на емисијата кон поддршка на локалната културна сцена е евидентна и во нејзините цели. Една од главните цели на „Домашна работа“ е "промовирање и развивање на сцената надвор од главниот град и придонесување кон суштинска културна децентрализација.". Оваа цел е од исклучително значење бидејќи се обидува да го надмине потенцијалното концентрирање на културни активности и ресурси во Скопје, и да поттикне културен развој и во другите региони на Македонија. Пример за овој пристап може да се најде во второто издание на радио магазинот, кога Стотројка го посети Прилеп по повод Прилепскиот карневал и еднодневниот фестивал „Прочка ебаго“. Овој настан беше посочен како "добар пример за успешна соработка меѓу независната сцена и локалните јавни институции.". За оние кои ја пропуштиле оваа емисија, таа е достапна за слушање на овој линк: . Во третото издание на „Домашна работа“, од 16 -ти март, слушателите имаа можност да слушнат интервју со македонскиот музичар и композитор Никола Коџабашија, кој веќе долги години живее и работи во Велика Британија. Сето ова се случува со една крајна цел на ум: "враќање на фреквенцијата и дефинитивно легализирање на Канал 103, кој веќе 34 години е бастион на независната мисла и радио дом на културата.". Оваа изјава јасно ја покажува долгорочната амбиција зад оваа соработка – да се обезбеди постојана ФМ фреквенција за Канал 103 и конечно да се реши неговиот правен статус. Постојаното нагласување на потребата за "дефинитивно легализирање" укажува на тоа дека Канал 103 долг период функционирал со нејасен или нерешен правен статус. Соработката со јавниот радиодифузер се чини како стратешки чекор кон конечно решавање на ова прашање и обезбедување долгорочна одржливост на станицата.

Концерт на 29 јуни – амбиентален концерт без репетиција, само слободна звучна експресија од тројца авангардни македонски музичари На 29 јуни, во просторот на Социјалниот центар Дуња, ќе се одржи музички настан кој нема намера да се вклопи – ниту во жанровски рамки, ниту во однапред дефинирани очекувања. Наместо репертоар, постои само состанок. Наместо сет-листа – моментална интеракција. Најавен е концерт на импровизирана музика, во кој ќе учествуваат тројца автори што се движат по различни траектории, но се допираат во точката на слободното истражување на звукот: Димитар Додовски, Мартин Георгиевски и Нинослав Спировски. Настанот ќе започне во 20:00 часот, а влезот е со препорачана донација за артистите. Тројца музичари еден заеднички музички простор Соработката помеѓу Додовски, Георгиевски и Спировски не е резултат на претходен бенд или заедничка платформа – туку на нивното вкрстување во просторот на звучната авангарда, на амбиенталните текстури и на отворените, неформирани структури што настануваат во моментот. Ова не е настап што се репетира или може да се репродуцира. Тоа е ситуација – создадена со внимание, слух и подготвеност да се одговори на туѓата гестура без да се покрие. Димитар Додовски, продуцент и визуелен уметник од Битола, делува под сопствено име, но и како дел од формации како Post Global Trio, Moss Garden, Dérive Dub и Private Mountain. Неговиот последен албум, Mineralmusik, го одбележува 20-годишниот јубилеј во музичкото творештво – маркантно присуство кое низ годините останува фокусирано на текстурата, просторноста и органската еволуција на звукот. Мартин Георгиевски, под псевдонимот Амплидајн Ефект, веќе повеќе од една деценија развива продукција што се движи на границата помеѓу амбиенталното, електроакустичното и концептуалното. Неговите изданија се достапни на bandcamp, но уште поинтересни се неговите живи настапи: на регионални фестивали како Похода (Словачка), Десонанз и Лајв Саундтрак (Белград), ToBe Continued (Италија), ПНЕМ Саунд Арт Фестивал (Холандија), како и на Скопскиот џез фестивал. Публиката го памети и од Светлост + Одрон Ритуал Оркестра, Пост Глобал Трио, и други форми на спојување и распаѓање. Нинослав Спировски е еден од најинтензивните кларинетисти и саксофонисти на македонската сцена. Доаѓа од сензибилитетот на фри џезот, но делува далеку од стандардниот репертоар – неговото свирење е гест, исклучиво присутен во сега и тука. Застапува личен и оригинален пристап, што избегнува стилска украденост и повикување на икони. Освен со Светлост и Светлост + Одрон, учествувал во голем број колаборации, често и во спонтани, неконвенционални постави кои го впишуваат токму него како присуство кое ја прекинува хомогеноста. Импровизација како начин на постоење Што точно ќе се случи на 29-ти во Дуња? Никој – вклучувајќи ги и самите музичари – не може однапред да каже. Се работи за отворена звучна сесија, без зададена форма или нотиран материјал. Инструментите ќе бидат тука. Присуството ќе биде тука. Публиката ќе биде сведок и учесник во еден процес на слушање и одговарање. Како што велат самите уметници, во вакви средби нема простор за виртуозност, туку за чувствителност. Слични настани во минатото, како импров сесиите на Post Global Recordings или спонтаните настапи во подземните скопски простори, го отвораа прашањето: дали музиката мора да биде произведена или може едноставно да биде пронајдена? Додовски, Георгиевски и Спировски не бараат големи сцени, туку топли ѕидови и добар акустичен простор. Простор за ризик. Простор за недефинираност. Во времиња кога дури и алтернативната сцена често се сведува на реплики, рендгенски чисти сетови и copy/paste изведби – настани како овој се неочекуван и посакуван повик кон автентичност. Слушањето ќе биде чин на внимание, можеби и на интимност. Ова е еден од оние настани што се случуваат ретко – и уште поретко се документираат. Но токму затоа живеат долго во паметењето на оние што биле таму. Ако сакате да го слушнете звукот како се раѓа во мигот на својот настанок – без интервенција, без продукциска исполираност, без алтер его – знаете каде треба да бидете. 📍 29 јуни 2025, 20:00 часот 📌 Социјален центар Дуња, Скопје 🎟 Препорачана донација за артистите 🔗 Facebook event 🌐 www.ampeff.com 🎧 amplidyneeffect.bandcamp.com 🎧 dodovskidimitar.bandcamp.com

Се разгледува затворање на американски дипломатски мисии на Балканот во рамките на планот за намалување на трошоците на администрацијата на Трамп Според внатрешен меморандум на Стејт департментот до кој дојде „Њујорк Тајмс“, администрацијата на Трамп разгледува планови за затворање на 10 амбасади и 17 конзулати, како и намалување или консолидирање на персоналот во неколку други странски мисии. Овие предложени намалувања би имале значително влијание врз дипломатското присуство на САД во светот, вклучително и на Балканот. Во меморандумот, кој е без датум, се предлага затворање на два конзулати во Босна и Херцеговина – во Мостар и Бања Лука, како и конзулат во Солун, Грција. Доколку овие планови бидат реализирани, тоа би значело намалување на американското дипломатско присуство во регион кој е од стратешко значење и каде што интересите на различни глобални сили се преклопуваат. Овие потези се во согласност со плановите на претседателот Трамп за намалување на федералните трошоци и претставуваат проширување на претходните напори за затворање на странски мисии и намалување на локалниот персонал. Сепак, новите предложени намалувања предизвикуваат загриженост дека Соединетите Држави ќе отстапат витален дипломатски простор на Кина, особено во региони каде што Вашингтон има поголемо присуство од Пекинг. На Балканот, присуството на американски конзулати во Мостар и Бања Лука е важно за одржување на контакти со локалните заедници и следење на политичките и економските случувања. Нивното затворање може да го отежне ангажманот на САД во Босна и Херцеговина, земја која се соочува со постојани политички предизвици и каде што други надворешни актери, вклучително и Русија и Турција, имаат значително влијание. Конзулатот во Солун, Грција, има своја регионална важност, особено во контекст на економските и безбедносните прашања во поширокиот балкански регион. Затворањето на овој конзулат, заедно со другите предложени затворања во Европа, може да доведе до ситуација каде што дипломатското присуство на САД ќе биде помало од она на Кина на европско тло, според податоците на Институтот Лови од Сиднеј. Критичарите на овие предложени мерки предупредуваат дека намалувањето на дипломатското присуство може да ги поткопа американските национални безбедносни интереси, вклучително и можностите за собирање разузнавачки информации и одржување на дипломатски односи. Во региони како Балканот, каде што геополитичката динамика е сложена, континуираното и силно присуство на САД се смета за важно за промовирање на стабилност и заштита на американските интереси. Доколку плановите за затворање на конзулатите во Босна и Херцеговина и Грција бидат реализирани, тоа ќе претставува значителна промена во американската дипломатска стратегија на Балканот, со потенцијални долгорочни последици за регионалната стабилност и американското влијание. Останува да се види дали овие предлози ќе бидат финализирани и какви ќе бидат нивните реални ефекти на терен.

На 2 април (среда) во 19:00 часот, во КСП Центар-Јадро, ќе се одржи промоцијата на втората поетска збирка на Љубица Шопова, насловена „Надвор од единиците мерки“, во издание на „Илика“. На настанот, со авторката ќе разговара Катерина Шекутковска, а стихови ќе чита Ивана Јовановска. „Надвор од единиците мерки“ е контемплативна и нежна поетска збирка во која Шопова ги истражува границите помеѓу материјалното и духовното низ поезијата, потсетувајќи нѐ на нештата што не можат да се дофатат со голо око, што не можат да се квантифицираат и да се измерат. Љубица Шопова е родена во Скопје во 1985 година. Дипломирала и магистрирала на Економскиот факултет во родниот град. Пишува поезија и статии од областа на бихевиоралната економија. Во 2020 година ја објави својата прва збирка поезија „Форми во создавање“ во издание на „ПНВ Публикации“. Оваа збирка беше оценета како концептуално доследно осмислено и поетички зрело остварување. Рецензентката Ана Голејшка Џикова истакна дека песните во оваа збирка функционираат на ниво со современото употребување на социјални медиуми и алатки што го поврзуваат човекот со иднината, создавајќи нови форми на креација. ,,Издавањето на оваа книга не е само пишувањето на песните, туку резулат на тимската работа на луѓето кои имаат храброст да ги поместуваат мерките: Katerina Shekutkovska мајсторски ги уреди и стави во контекст, Александра Спасеска, ги продлабочи во одлична рецензија, Љупка Евроска - лектура, Марија Смилевска и Ема Велковска ги отсликаа однадвор и одвнатре. Благодарам од на целиот тим на Илика за сѐ!” - рече поетесата на Фејсбук. Шопова учествувала на повеќе поетски читања и фестивали. Нејзината поезија е застапена во домашната периодика и е преведена на српски јазик.

независна релевантна култура

независна релевантна култура There’s Nothing Here... We can’t find the page you’re looking for. Check the URL, or head back home. Go Home

независна релевантна култура There’s Nothing Here... We can’t find the page you’re looking for. Check the URL, or head back home. Go Home