независна релевантна култура

независна релевантна култура

Гласањето за документарниот филм „Силјан“ на режисерката Тамара Котевска е отворено до понеделник филмот е номиниран за престижната Cinema Eye Honors Audience Choice Award, една од најценетите меѓународни награди за документарна уметност. По својата светска премиера на Филмскиот фестивал во Венеција 2025, „Силјан“ се најде во фокусот на светската критика и брзо стана едно од највпечатливите документарни остварувања на годината: нежна, поетска и длабоко човечка медитација за осаменоста, пријателството и кревката врска меѓу човекот и природата. Оваа недела, IndieWire ексклузивно го објави новиот трејлер за филмот, опишувајќи го како „најубавиот документарец на годината“ и повикувајќи ја глобалната публика да гласа. Гласај тука: cinemaeyehonors.com/audience-choice-voting „Силјан“ веќе се вбројува меѓу најистакнатите документарци во пресрет на оскаровската сезона. По одличниот прием во Венеција каде критичарите го нарекоа „триумф“ и „чудо над чудата“ филмот наскоро ќе се прикажува во киносали низ целиот свет, во дистрибуција на National Geographic Documentary Films. Критичарот Кристијан Блауелт од IndieWire напиша: „‘Приказната за Силјан’ е без сомнение најубавиот документарен филм на годината - внимателно изработен, човечен и поетски приказ на односот меѓу еден постар човек и штркот кој му станува пријател и спасител.“ Во центарот на приказната е Никола, човек кој се обидува да ја зачува семејната фарма откако неговите најблиски се иселуваат во потрага по сигурен живот. Во миг на осаменост, еден штрк случајно слетува во неговиот двор и така започнува тивка, речиси митска врска меѓу човек и птица, меѓу болка и надеж. Иако реална, приказната носи во себе одглас од стара македонска легенда за залутаниот син што се враќа дома откако се претвора во штрк мотив што во филмот се претопува во современа алегорија за миграцијата, разделбата и можноста за повторно поврзување. Со суптилна камера и поетска прецизност, Котевска создава современ мит за човековата издржливост и нежност, каде документарното се спојува со духовното. Режисерката Тамара Котевска ја следела семејната приказна на Никола повеќе од година и пол, уште пред да се појави штркот. Првично инспирирана од темата за миграции и глобализација, таа открила нешто многу поретко: вистински момент кога животот почнува да ја имитира уметноста. „Силјан“ прераснува во човечко сведоштво за времето, природата и повторното пронаоѓање на смислата, филм што потсетува дека старите митови не исчезнуваат тие само чекаат да бидат препознаени во современоста. Во моментов, Котевска е на американска турнеја во рамките на својата Оскар кампања. Пред неколку дена настапи меѓу десетте најдобри документарни режисери на годината, според селекцијата на The Hollywood Reporter, на фестивалот во Савана, Вирџинија. Турнејата продолжува низ неколку американски градови, а јавноста ќе може да ја следи преку медиумите и официјалните канали на филмот.

Почина Стивен Вилхајт, еден од водечките пронаоѓачи на GIFовите - потврди за The Verge неговата сопруга Кеталин. Тој бил опкружен со семејството кога починал. Неговиот некролог забележува дека „и покрај сите негови достигнувања, тој остана многу скромен, љубезен и добар човек“ Стивен Вилхајт работел на GIF (Graphics Interchange Format) графички формат за размена, кој сега се користи за реакции, пораки и шеги, додека бил вработен во CompuServe во 1980-тите. Тој се пензионирал во раните 2000-ти и го поминувал своето време патувајќи, кампувајќи и градејќи модели на возови во својот подрум. „Тој сам го измисли GIF-от дома и го однесе на работа откако го усоврши“, рече неговата сопруга Кеталин, во неодамна објавениот некролог. Додека примарна функција денес е да создава анимирани мемиња и објави за реакции, првичната цел на GIF беше да дистрибуира „графика со висок квалитет, со висока резолуција“ на интернет. CompuServe потоа го воведе форматот во доцните 1980-ти, каде што остана во стагнација до 1998 година кога компанијата беше купена од AOL. Патентите за GIF истекоа, што ѝ овозможи на јавноста да почне да се занимава со него. Руската уметница Олиа Лиалина беше една од првите што го искористи во 1997 година, по што следеше покојниот аниматор Чак Појнтер кој почина во 2001 година, но зад себе остави еден куп анимации кои се сметаат за рани значајни GIF-ови. „Тогаш не бев баш вљубена во овој формат. Сакав да биде видео, но анимираниот GIF беше единствениот начин да се добие подвижна слика во браусерот“. Кога Tumblr доби GIF датотеки во 2007 година, сè се промени. Форматот подоцна беше подигнат од повеќе социјални платформи, вклучувајќи ги Myspace, Facebook, Instagram и многу други. И денес, во 2022 година, цели стории и вести се градат преку овој формат. Среќна околност е тоа што Вилхајт успеал да го види подемот на неговиот изум во реално време. Со сета негова пролиферација, се чини дека сè уште нема консензус за тоа како да се изговара често користениот GIF. Во 2013 година, Вилхајт зборуваше за Њујорк Тајмс за неговиот официјален изговор. „Оксфордскиот англиски речник ги прифаќа двата изговори“, рече тој. „Тие грешат. Тоа е меко „Г“, изговорено „џиф“. Крај на приказната“. Значи - џифче на македонски Не можеме да се расправаме со самиот пронаоѓач. Почивај во мир Стивен Вилхајт. Придонесе за поп културата повеќе отколку што можеше да замислиш.

Во продолжение на богатата програма на осмото издание на КРИК - фестивал за критичка култура, организиран од Контрапункт, ќе ја проследиме промоцијата на книгата за творештвото на познатата босанска уметница Шејла Камериќ. Откако минатата година КРИК и ПРВО ПА ЖЕНСКО заедно со уметницата успешно ја организираа изложбата на Камериќ "Доаѓаме со поклон" во Националната галерија - Чифте Амам, оваа година, во соработка помеѓу Контрапункт/КРИК - фестивал за критичка култура, Тиииит!Инк./ фестивал за феминистичка култура и акција – ПРВО ПА ЖЕНСКО, ќе се промовира уметничката книга "Mother is a Bitch/Мајката е кучка," авторство на Шејла Камериќ и пријателите. Шејла Камериќ ( (р. Сараево 1976; живее и работи во Сараево, Берлин и Истра) е една од најзначајните и најпрепознатливите современи уметници од регионот, која со своите дела ги предизвикува стереотипите, табуата и нормите во општеството. Нејзиното творештво се одликува со силна лична нота, соодносно со нејзините искуства како жена, мигрантка и уметница. Нејзините дела се базирани на различни медиуми, како фотографија, видео, инсталација и текст, а често содржат и хумористични и иронични елементи. Во текот на изминатите 25 години, Шејла Камериќ создаде значителен број уметнички дела засновани на гестови за самопретставување. Тие ја откриваат нејзината трајна верност кон темата за автопортретирање и нејзиното неконвенционално разбирање на оваа авто-референтна практика. Уметничката книга „Mother is a bitch/Мајката е кучка“ е издадена во 2019 година од страна на издавачката куќа Sternberg Press, а претставува колекција од текстови кои ѝ се посветени на нејзината мајка, која починала од рак во 2016 година. Текстовите се напишани од нејзините пријатели, колеги и соработници, кои ѝ даваат свои сведоштва за нејзината личност, талент и храброст. Книгата е илустрирана со фотографии од нејзиното детство, младост и зрелост, како и со дела од нејзиниот уметничко опус. „Мајка е кучка“ обединува текстови и слики кои се одразуваат на многуте практики на Камериќ, следејќи две главни насоки во нејзината работа: автопортрети и текстилни дела. Овие уметнички дела се засноваат на нејзините лични искуства, сеќавања и соништа и се гледаат низ призмата на полот, работата, миграцијата, класата и грижата, исполнети со испреплетени временски димензии - минатото и сегашноста. Инспирирани од феминистичката филозофија на Елен Сикус - „женско пишување“ или „écriture feminine“ - теорија која комбинира елементи на психоанализа, книжевна теорија и деконструкција, авторите на оваа публикација ги сметаат актите на пишување како пресврт на патријархалните уредувања. Нарачаните текстови се испреплетуваат едни со други и со репродукции на делата на Камериќ, преговарајќи за теми како што се вештерство, феминизам, саморефлексија, самоиспитување и самоискористување. Со придонеси од Хана Чурак, Искра Гешоска, Јана Коцевска, Еди Мука, ​​Наталија Пауниќ, Линда Пајц, Бојана Пејиќ, Никола Петек, Магдалена Радомска, Милица Радуловиќ, Матилда Сандларц, Милица Тракиловиќ, Адријана Транкаминист од страна и Јадит. Промоцијата на книгата ќе се одржи на 9 октомври (понеделник) во Музејот на современа уметност – Скопје, во 19,30 часот, со разговор помеѓу уметницата Шејла Камериќ, уредничката на книгата Жива Клајндинст, како и авторките Јасмина Тумбас и Милица Радуловиќ. Воведничарка и модераторка на разговорот е Јованка Попова. Овој настан е дел од соработката помеѓу Контрапунт/КРИК – фестивал за критичка култура, Тиииит!Инк./ фестивал за феминистичка култура и акција – ПРВО ПА ЖЕНСКО.

1 март 2024, Загреб - Во Загреб претстои уметничкото искуство насловено „Мала изложба за мечтаење", кое ќе се одржи во поп-ап галеријата Камба. Кураторот на изложбата, Сара Микелиќ, ја претставува работата на македонскиот уметник Дарко Алексовски, кој со своите самоиздадени фанзини насловени како „Мал прирачник за мечтаење" ги истражува порозните граници помеѓу соништата и сеќавањата. Изложбата е поделена на три меѓусебно поврзани сегменти. Првиот сегмент нуди преглед на дванаесетте претходни изданија на Алексовскиевите фанзини, кои претставуваат визуелни и наративни патувања низ места, предмети и ситуации во кои се испреплетуваат имагинацијата и сеќавањата. Вториот сегмент е посветен на најновото издание на фанзинот, создадено во соработка со уметниците Стела Микулин и Жељко Бељан, а третиот сегмент ги вклучува делата настани од партиципативната работилница за фанзини, која ќе се одржи на 28 февруари во просторот на галеријата. Дарковата инспирација доаѓа од утописките концепти како "пејзажи на восхитот" кои ги предлага Хозе Естебан Муњоз, и "агорафилија" на Пол Б. Пресиадо, што ги оспоруваат ограничувањата на отуѓената сегашност и нудат нови начини за перцепција на времето и просторот. Преку вклучување на другите уметници во проектот, како Ивана Спироска, Симона Манчева и Џан Демир во претходните броеви на фанзинот, изложбата станува симбол на колаборација и креативна заедница. „Мал прирачник за мечтаење“ е серија самостојно издадени фанзини на Дарко Алексовски преку кои тој истражува еден постојано променлив светоглед, како и мечтаењето за oдредени места, предмети и ситуации каде што имагинацијата се испреплетува со нашите сеќавања. Изложбата е проширување на оваа мала серија публикации како начин за изразување преку различни визуелни и наративни методи. Појдовна точка за пронаоѓање и раскажување приказни во овие дела се утописки концепти, како на пример „пејзажи на восхитот“ (анг. landscapes of astonishment) предложен од Хозе Естебан Муњоз како начин да се „надминат ограничувањата на отуѓувачката сегашност [која] овозможува да се види различно време и место“, и „агорафилија“ (анг. agoraphilia) предложен од Пол Б. Пресиадо како љубовна страст предизвикана од град каде што материјалните граници помеѓу градските улици и телото стануваат толку нејасни што „мапата станува анатомија“. Финансиската поддршка од Градската канцеларија за култура, меѓуградска и меѓународна соработка и цивилно друштво на Град Загреб, како и фондацијата „Култура нова“ и Пиварница „Медведград“ ја потврдуваат важноста на овој проект за локалната културна сцена. Изложбата "Мала изложба за мечтаење" претставува визуелно и емоционално патување, кое не само што ја осликува уметничката визија на Алексовски, туку им овозможува и на посетителите да станат дел од творечкиот процес.

независна релевантна култура

На 30 ноември, сабота, со почеток во 20:00 часот, на малата сцена на НУЦК „Григор Прличев“ во Охрид, ќе се одржи настан кој ги спојува танцот и филмот. Под наслов „Лиминални простори – лиминални тела“, вечерта ќе понуди проекција на експериментален краток филм и изведба на современ танцов перформанс. Организиран од Здружението на уметници „Културен центар Медиа Артес“, настанот е дел од проектот „Сиот свет е сцена“, кој го истражува имерзивниот и партиципативен театар како алатка за соочување со општествени предизвици. Проекција на краткиот филм „ЛИМА“ (13 минути) Филмот „ЛИМА“, под режија на Батухан Ибрахим и кореографија на Ивана Балабанова, ја оживува историјата и трансформативниот потенцијал на напуштените модернистички простори во Охрид. Преку танц и визуелна уметност, филмот создава нов свет во кој минатото и носталгијата се претвораат во надеж. Екипа: Режија: Батухан Ибрахим Кореографија: Ивана Балабанова Директор на фотографија: Стефан Ѓорѓиевски Композиција: Алесандро Ола Костими: Ивана Балабанова, Снежана Чоловиќ, Маја Ѓуреска Танцов перформанс „Лиминално тело-2“ По проекцијата, публиката ќе може да ужива во танцовата изведба „Лиминално тело-2“. Делото, инспирирано од концептот на лиминалност, ги истражува состојбите на транзиција и трансформација во современиот живот. Ова е одраз на внатрешните борби и адаптациите во свет кој постојано се менува. Екипа: Кореографија: Ивана Балабанова Изведба: Тереза Лазарев, Стефани Шааршмит Музика: Алесандро Ола Сценографија: Мартин Манев Костими: Маја Ѓурчиноска и Антонија Гугинска Разговор со авторите По завршувањето на програмата, ќе следи разговор со авторите, кој ќе им овозможи на посетителите подобар увид во креативниот процес и можност да ги споделат своите впечатоци. Влез и резервации Влезот е бесплатен, но е потребна претходна резервација. Местото може да се резервира преку е-пошта на abandonedplaces.mk@gmail.com или со порака на 070 250 500. Поддржувачи и партнери Проектот е финансиски поддржан од Амбасадата на Швајцарија и Министерството за култура и туризам на Република Северна Македонија, со поддршка од партнерски организации, вклучувајќи ги „Културен центар Медиа Артес“, „Танц бункер“ и Zurich University of The Arts. *Автор на фотографиите: Ања Калин

независна релевантна култура There’s Nothing Here... We can’t find the page you’re looking for. Check the URL, or head back home. Go Home

Во едно светло поинакво од вообичаеното, некаде меѓу приказните и реалноста, отворена е изложбата „Неименувана“ во КСП Центар Јадро. Но она што ја издвојува оваа изложба е гласот на минатото преку призмата на сегашноста и будењето на хероините од нашата историја чии приказни до сега биле стишувани, препишани или скриени.„Неименувана“ е проект што ги оживува македонските хероини преку написи на средношколки кои, под менторство на компаратистките Марија Бошковска, Ивана Смилевска и визуелниот уметник Дарко Алексовски, кои го реконструираа нивното наследство во форма на современи бајки. Вера Јоциќ, Мимоза Несторова Томиќ, Билјана Гарванлиева, Веселинка Малинска и Мара Нацева - Анка, се само некои од имињата што оживуваат во овие текстуални инсталации. Зошто е важно феминизмот да ги преиспита класичните бајки како Црвенкапа и Пепелашка? Одговорот е прост – за редефинирање на женскиот лик кој традиционално бил пасивен, потчинет и често спасуван од машкиот херој. Овие бајки не само што формираат дел од нашето културно наследство, туку и имаат силно влијание врз формирањето на идентитетот и очекувањата од жените и девојчиња уште од најрана возраст. Преку преиспитувањето на овие наративи, феминизмот бара да се создадат нови приказни кои ќе воведат силни, самостојни и комплексни женски ликови. Класичните бајки, како културни артефакти кои преживеале векови, се збогатени со длабоко вкоренети стереотипи и родови улоги. Женските ликови во овие приказни честопати се претставени како пасивни, зависни жртви, кои вечно го чекаати спасувањете од страна на машките ликови. Феминистичката критика на класичните бајки се фокусира на деконструкција на овие наративи и промовирање на посилни, повеќедимензионални женски ликови.Снежана, Пепелашка, Златокоска, сите тие се синоними за нежност, кроткост и пасивност. Нивните приказни главно се вртат околу чекањето на принцот кој ќе ги спаси и ќе им овозможи подобар живот. За жал, оваа порака ја става во сенка нивната автономија и ја подготвува теренот за формирање на ограничувачки улоги за жените кои се пренесуваат од генерација на генерација. Феминизмот бара редефинирање на овие приказни, со цел да се ослободат женските ликови од оковите на традицијата и да се претстават како комплетни личности со свои амбиции, желби и способности. Наместо да бидат спасени, феминистичката перспектива ги охрабрува жените да бидат свои спасители, да се борат за своите права и да бидат активни учесници во своите приказни.За пример, Пепелашка може да биде претставена како млада жена која ги надминува своите предизвици со упорност и креативност, а не со чекање на кралскиот бал. Снежана може да биде прикажана како лидер која ја организира заедницата на џуџиња, и заедно со нив создава силен колектив. Таквите реинтерпретации ја промовираат идејата дека жените не се симбол на слабост и не треба да чекаат на машкиот спасител, туку се способни и силни индивидуи. Класичните бајки се повеќе од забава; тие се израз на културните вредности кои ја формираат нашата реалност. Со феминистичката интервенција, тие можат да бидат претворени во моќни алатки за промоција на родова рамноправност и овластување на жените, поставувајќи ја сцената за едно поинклузивно општество каде секоја личност ќе може слободно да си ја изгради својата судбина. Изложбата „Неименувана“ е еден чекор кон оваа цел. Таа не само што ги поставува овие жени во преден план, туку и создава простор во кој младите може слободно да истражуваат и да ги изразат своите креативни идеи. Секоја од учесничките има со алатки да ги разбере и реконструира наративите што ги сметаме за дадености. Во рамките на изложбата, посетителите можат да ги прочитаат овие нови верзии на бајките, да ги разгледаат визуелните инсталации и да си земат фанзин со собраните дела. По крајот на настанот, инсталациите ќе бидат подарени на институции што го одразуваат духот и вредностите на секоја хероина посебно. Повеќе за настанот: Изложба која ги претставува хероините на македонската историја во ново светло „Неименувана“ ја разоткрива потребата за повеќе вакви иницијативи кои нудат свежи перспективи и нагласувајќи ги важноста и улогата на жените во македонската историја и култура, ни помагаат да градиме поеднаква иднина за сите. Овој пристап кон културното наследство е важен не само за формирањето на младите умови, туку и за создавањето на заедница која одбира да ги слави своите хероини токму како што заслужуваат – со име, глас и непоколеблива смелост.

независна релевантна култура

независна релевантна култура