Филмот „John Lennon: The Last Interview“ ќе има премиера на Канскиот филмски фестивал Режисерот Steven Soderbergh откри дека користел генеративна вештачка интелигенција при изработката на својот нов документарен филм за John Lennon, насловен John Lennon: The Last Interview, во соработка со Meta. Филмот, кој ќе биде прикажан на овогодинешниот Cannes Film Festival, се фокусира на последното интервју што Ленон го дал пред смртта. Интервјуто било снимено додека тој и Yoko Ono го промовирале албумот Double Fantasy од 1980 година. Бидејќи интервјуто постои само како аудио запис, Содерберг и неговиот тим користеле архивски фотографии и снимки за да изградат визуелен наратив. Сепак, околу десет проценти од филмот содржат AI-генерирани видеа, создадени за апстрактните и филозофски делови од разговорот. „Имавме проблем како визуелно да ги претставиме моментите кога Џон и Јоко зборуваат за идеи, чувства и апстрактни состојби“, изјавил Содерберг за Deadline. Според него, AI не бил употребен за да „измами“ публика или да создаде лажна реалност, туку како алатка слична на CGI или визуелни ефекти. Режисерот вели дека иницијативата за соработка со Meta дошла преку продуцентот Michael Sugar, кој предложил да ги тестираат новите алатки за генерирање видео што компанијата ги развива. Meta, пак, сакала филмаџија што ќе ги „стрес-тестира“ овие технологии во реален проект. „Тие ни ја обезбедија технологијата за да го довршиме филмот“, вели Содерберг, додавајќи дека буџетските ограничувања исто така влијаеле врз одлуката. Во разговор со синот на Ленон и Оно, Sean Ono Lennon, режисерот прашал како неговиот татко би реагирал на ваквата технологија. „Тој рече дека Џон сигурно би сакал да си поигра со неа“, раскажува Содерберг. „The Beatles секогаш биле фасцинирани од нова технологија.“ Филмот доаѓа во период кога употребата на генеративна вештачка интелигенција во филмската индустрија останува контроверзна тема. Дел од критичарите стравуваат дека AI ќе ги замени уметниците и креативните работници, додека други гледаат потенцијал за нови форми на визуелно раскажување. Содерберг инсистира дека неговата употреба на AI е транспарентна и експериментална, а не обид за реконструкција на „лажна вистина“. Наместо дигитален дух на Ленон, филмот, според неговите зборови, се обидува да создаде визуелен простор за идеи што никогаш не биле снимени со камера. Во последните години, сè повеќе продукции експериментираат со AI технологии. Меѓу нив е и претстојната драма As Deep As The Grave, во која покојниот Val Kilmer ќе биде прикажан со помош на вештачка интелигенција, со одобрение од неговото семејство.

Емо/пост-хардкор бендот Yöu тргнува на европска турнеја низ осум земји, со стартен концерт во Скопје каде ќе настапат заедно со Корка. Македонскиот емо/пост-хардкор бенд Yöu оваа пролет заминува на европска турнеја што опфаќа 13 концерти во осум земји, со рута што минува низ клубови, DIY простори и алтернативни сцени во централна Европа и регионот. Турнејата започнува на 15 мај во Скопје со концерт во Буква, каде како гости ќе настапат и кочанските Корка. Потоа следува интензивен циклус од 11 концерти во 11 дена низ Словенија, Италија, Германија, Австрија, Чешка, Хрватска и Србија. Финалниот настап е закажан за 6 јуни во Битола, на главната бина на фестивалот Metal Discharge Open Air. Патувањето, долго повеќе од 5000 километри, е реализирано во соработка со Атомик продукција и Црнило букинг, во духот на DIY мрежата што одамна ја поврзува регионалната алтернативна сцена. Формирани во 2015 година во Скопје, Yöu својата музика ја градат врз влијанијата од DC „Revolution Summer“ сцената, класичното емо, пост-хардкорот и потемните текстури на blackgaze и пост-металот. Нивниот звук комбинира мелодични, атмосферични гитарски линии со агресивен вокал и цврста ритам секција, создавајќи чувство на постојана тензија помеѓу кревкост и експлозија. По деби албумот We Sing The Blues… од 2017 година, бендот настапуваше низ Европа и Балканот, а во 2024 година го објави EP изданието River of Sadness, со кое го дефинираше новиот правец и актуелниот звук. Оваа турнеја претставува нивно враќање на европските сцени со нов материјал и освежен состав. Критиката ги опишува како бенд со интензивен и емотивно набиен настап. Српскиот Abbadon Magazine ги нарекува „брилијантен бенд“ со силно сценско присуство, додека американскиот The Platypus Zine го истакнува балансот помеѓу атмосферичните градации и суровиот, агресивен израз. Во време кога голем дел од регионалната алтернативна сцена преживува преку мали клубови, самоорганизирани турнеи и упорна DIY логистика, вакви турнеи функционираат и како културна мрежа: патувачки систем на пријателства, засилувачи, подруми и сцени што уште веруваат во бучавата како форма на заедништво. Придружете му се на бендот: FB: www.facebook.com/youthebandmk Bandcamp: https://youtheband.bandcamp.com IG: youthebandmk Датуми на турнејата 15.05 – Скопје – Буква 21.05 – Љубљана – Menza pri Koritu 22.05 – Модена – Stella Nera 23.05 – Милано – GTA Gratosoglio 24.05 – Тубинген – Epplehaus 25.05 – Линц – Willy*Fred 26.05 – Лајпциг – Connewitz 27.05 – Прага – Eternia 28.05 – Брно – Vegalite 29.05 – Загреб – AKC Attack 30.05 – Белград – Drugstore 31.05 – Нови Сад – CK13 06.06 – Битола – Metal Discharge Open Air

Првата официјална дуетска песна на Пол Макартни и Ринго Стар, „Home To Us“, ќе се најде на новиот албум The Boys Of Dungeon Lane, заедно со гостувања од Криси Хајнд и Шарлин Спитери. Извор: Instagram; Легендарниот Пол Макартни потврди дека неговиот нов албум The Boys Of Dungeon Lane ќе ја содржи песната „Home To Us“ – првиот официјален дует што некогаш го снимил со Ринго Стар. Песната беше претставена на специјален listening event во легендарното Abbey Road Studios, каде што Макартни пред фановите откри детали за албумот што излегува на 29 мај. „Home To Us“ е интимна песна за нивното растење во Ливерпул, градот што ги обликуваше и од кој започна приказната на The Beatles. Макартни изјавил дека песната била напишана „целосно со Ринго на ум“. „Ринго дојде во студио и отсвири малку тапани. Му реков на Ендру: треба да направиме песна и да му ја испратиме. Оваа песна е создадена целосно мислејќи на Ринго,“ изјавил Макартни. Освен Стар, на песната гостуваат и Криси Хајнд и Шарлин Спитери, додека продукцијата ја потпишува Andrew Watt. Според првите информации, The Boys Of Dungeon Lane ќе биде едно од најличните изданија на Макартни досега. Албумот обработува спомени од детството, семејството и раните години во Ливерпул, а многумина веќе го опишуваат како негово „најинтроспективно“ дело во последните децении. Макартни, како и на неговиот култен соло-дебитантски албум McCartney, повторно сам свири најголем дел од инструментите. Веста за дуетот предизвика силни реакции кај фановите на Beatles, особено затоа што иако Макартни и Стар со години соработуваат и настапуваат заедно, ова е првпат нивните гласови официјално да се спојат во дует на песна потпишана како соло-издание на Макартни. Во време кога рок легендите најчесто живеат низ архиви, ремастери и документарци, „Home To Us“ делува како доцно но емотивно враќање дома: два гласа од Ливерпул што сè уште звучат како да носат цел еден век поп /рок култура во себе.

Charli XCX потврди дека работи на нов албум со повеќе guitar-driven звук и помалку club естетика. По глобалниот успех на „Brat“, Charli XCX најавува радикален пресврт кон rock и alternative звук. Во неодамнешни интервјуа таа изјави дека сака да се оддалечи од dancefloor атмосферата и да работи со „посиров и пожив“ звук. На новиот материјал повторно работат нејзините долгогодишни соработници A.G. Cook и Finn Keane, но според првите информации, овој пат акцентот ќе биде ставен на гитари, сурови вокали и помалку processed продукција. Интернетот веќе го споредува овој пресврт со моментот кога поп-ѕвездите од 2000-тите почнаа да ја откриваат art-rock сцената. Во случајот на Charli, трансформацијата делува природно: не како промена на имиџ, туку како следна етапа на артист што одамна функционира помеѓу pop и underground.

Култниот краток филм „Balance“ од 1989 година и денес звучи како предупредување за алчноста, ресурсите и кревкиот свет под нашите нозе. Balance е германски краток анимиран филм во режија на браќата Волфганг и Кристоф Лауенштајн, добитник на Оскар за најдобар анимиран краток филм во 1990 година. Иако трае помалку од осум минути, филмот успева да создаде силна алегорија за општеството, моќта и човечката алчност. Приказната следи пет идентични фигури кои стојат на мала платформа што лебди во празнина. За да преживеат, тие мора постојано да одржуваат рамнотежа. Но кога на платформата ќе се појави мистериозен предмет, соработката постепено се претвора во недоверба, себичност и борба за контрола. Без речиси никаков дијалог, „Balance“ зборува за кревкоста на системите што ги одржуваат луѓето заедно, но и за начинот на кој желбата за поседување може да ја уништи самата средина од која зависиме. Денес филмот често се чита и како еколошка метафора: планета што функционира само додека постои колективна рамнотежа. Визуелно минималистички и студен, филмот останува едно од највлијателните кратки анимирани дела од доцните осумдесетти, а неговата атмосфера и денес делува неочекувано современо.

Повеќето луѓе ретко размислуваат за дизајнот на рачките во автобусите, за бојата на противпожарните хидранти или за начинот на кој аеродромите ги насочуваат телата низ простор. Урбаните системи функционираат токму затоа што успеваат да останат незабележливи: тие се вградени во рутината, стопени со секојдневието. Токму таму започнува 99% Invisible. Подкастот, создаден и воден од Roman Mars, со години се занимава со архитектура, инфраструктура, индустриски дизајн и урбанизам, но неговата вистинска тема отсекогаш била нешто пошироко: начинот на кој светот е внимателно конструиран околу нас без речиси никогаш да бидеме свесни за тоа. Во медиумски простор пренатрупан со брзи реакции, скандали и содржини што исчезнуваат за неколку часа, „99% Invisible“ изгради репутација преку нешто речиси старомодно: љубопитност. Епизодите често започнуваат со предмет или урбан детал што делува банално, а потоа постепено се отвораат кон пошироки прашања за политика, економија, психологија и моќ. Приказна за јавни клупи може да стане анализа на тоа кој е добредојден во градот, а кој не. Епизода за sound design во метро станици може да се претвори во студија за анксиозност, движење и контрола на маси. Во светот на „99% Invisible“, дизајнот никогаш не е неутрален. Тој е форма на одлука што тивко го обликува однесувањето. Естетиката на подкастот е подеднакво препознатлива. Наместо агресивна енергија и преоптоварена продукција, тука доминира внимателен ритам, прецизно монтиран звук и гласот на Mars, кој повеќе потсетува на јавна радио-традиција отколку на contemporary podcast personality culture. Резултатот е чувство дека слушателот не консумира содржина, туку влегува во некаква аудио-архива на современиот живот. Можеби токму затоа подкастот продолжува да има толкаво влијание, дури и по години во медиум што постојано произведува нови трендови. „99% Invisible“ не се потпира на виралност или celebrity guests. Наместо тоа, тој го менува начинот на кој слушателите го набљудуваат светот околу себе. По неколку епизоди, градот почнува да изгледа како сложен систем од сигнали, правила и невидливи кореографии. Тоа чувство е особено познато во градови чии урбани идентитети постојано се менуваат. Во Скопје, на пример, доволно е кратко пешачење за да се забележат слоевите на различни епохи, импровизации и идеологии што коегзистираат во ист простор: модернистички фасади до неокласични декори, импровизирани паркинзи до монументални плоштади, кабли што висат над улиците како привремени нервни системи на градот. „99% Invisible“ токму таму ја наоѓа својата сила. Подкастот не нуди само информации за дизајн. Тој нуди нова перспектива за секојдневниот живот, потсетувајќи дека инфраструктурата не е позадина, туку активен учесник во начинот на кој се движиме, мислиме и живееме.

Во време на апокалиптична вознемиреност, Академијата го наградува писателот кој упорно верува во силата на уметноста Ласло Краснахоркаи, унгарскиот романсиер познат по дистописките теми и реченици што се протегаат како долги, трпеливи маршови низ човечката вознемиреност, е добитник на годинашната Нобелова награда за литература. Шведската академија го одликува за „делото што е и убедливо и визионерско и, во средиштето на апокалиптичниот страв, ја потврдува силата на уметноста“, формула што звучи како да е извлечена од неговите сопствени беззапирни периоди. Критичарите долго го опишуваат као „мајстор на апокалипсата“: автор кој го гледа распадот на општествениот поредок без илузии, но и без сензационализам. Токму таа двојност, мрачното како трајна клима и неочекуваната, суво-досетлива хуморност што ја проветрува, го прави неговиот прозен свет препознатлив. Краснахоркаи (1954, Ѓула) одамна е писател за писатели; неговите книги со „музички“ одмерена синтакса, ретко им попуштаат на читателските навики, но токму затоа создаваат речиси хипнотичка блискост. Од „Сатантанго“ до единствена точка Во 1985, во доцниот социјализам, „Сатантанго“ се појави како субверзивен роман за едно запуштено село. Четири години подоцна Бела Тар го претвори во филмски ритус со седум часа проекторско темпо. Таа уметничка коалиција, писателот на безмерното и режисерот на траењето, го утврдија Краснахоркаи како автор чија проза се чита и гледа, се слуша и доживува. Подоцна, „Меланхолијата на отпорот“ ќе стане „Werckmeister Harmonies“, а читателите ќе научат дека во неговите романи „ништо не се случува“ само на површината: под неа, паниката и надежта се судираат во ситни, човечки тектоники. Неговиот најнов роман на англиски, „Herscht 07769“, објавен минатата година, се одвива во една единствена реченица, читателски подвиг што не е трик, туку етика на вниманието: да останеш во мислата додека светот те распрскува. Книгата, со само една точка на четиристотини страници, ја извлекува од сенка загриженоста за европските авторитарни виражи, преку ликот на чистач на графити што и пишува до Ангела Меркел за претстојната катастрофа, како да е сведок на невидливиот пожар. Биографија како вежба во издржливост Краснахоркаи растел во Ѓула; семејните еврејски корени долго се чувале тивко, како поверливо наследство што се објавува во точен миг. Бил музичко дете-чудо, свирел џез и пеел рок, студирал унгарска книжевност и, накратко, право и криминална психологија. Постојат оние сосем „краснахоркаевски“ биографски епизоди: војничка казна и дезертирање, полициски распити во време на цензура, ноќар во фарма со 300 крави, работно место што му оставало време за Достоевски и Малком Лаури. Од таа комбинација на строгост и занес произлегува писател кој упорно тврди дека пишувањето е приватен акт; објаснувањето на сопствената литература, вели, му е како да го отвора најинтимното. Гласови околу делото Читатели и преведувачи често забележуваат дека неговите книги можат да делуваат „недоминантно“ за поширока публика, без поглавја, без здив, но токму таа непрекинатост ги сведува човечките гласови во една единствена линија на свест. Преведувачот Џорџ Сиртес одамна пишува за достоинството што авторот им го враќа на „малите луѓе“ во распаѓачки светови. Од издавачката куќа New Directions, пак, забележуваат нешто клучно: колку и да е темно, прозата на Краснахоркаи има антигравитациска ивица, сув, ескалирачки хумор што ја спречува безнадежноста да стане поза. Во 2015 тој ја доби и Man Booker International за целокупното творештво; на англиски излегоа десетина негови наслови, а се најавуваат и нови, меѓу нив сатиричниот „Zsömle Is Gone“, за пензиониран електричар што се замислува како потомок на унгарско благородништво. На македонски е објавен неговиот расказ "Последниот брод" во 2009 година како дел на антологијата на унгарскиот краток расказ "Сецирање на живо", во издание на издавачката куќа "Темплум". Има нешто упорно комично во таа биографија на фиктивната величина, како да е огледало спуштено над општеството што се разградува, но не престанува да бара легенда за себе. Политиката, без алегорија Иако критиката често го чита политички, со оглед на неговата јавно изразена критика кон орбановска Унгарија, Краснахоркаи одбива да пишува алегориски политички романи. Неговата резистенција, вели, не била против одредена власт, туку против општество што те тера да се откажеш од слободата на вниманието. Можеби затоа неговите книги изгледаат како долги камерни вежби: едно село, една улица, една ноќ; но во таа теснотија се слуша како пука целиот систем. Нобелот како тивка потврда Нобеловата награда, најголемото книжевно одликување, во последниве години се обидува да излезе од предвидливите географии на канонот. По Хан Канг лани, по Абдулазак Гурна и Ани Ерно претходните години, наградата за Краснахоркаи делува како тивка потврда на нешто што многумина читатели веќе го знаат: уметноста не ги спасува околностите, но го менува темпото со кое дишеме во нив. Тоа е „спора“ победа, не мозаик од големи поенти, туку упорна вера дека вниманието е морален ресурс. Краснахоркаи синоќа, кусо, рече само дека е „многу среќен“ и дека не знае што следува. Во неговиот универзум, тоа звучи правилно: иднината не се најавува, туку се издржува, реченица по реченица, како долга прошетка низ темнината што некаде, незабележливо, почнува да разредува.

Хорски џез меѓу фотографии, пештери и природна акустика. Љубителите на хорска музика и џез вечерва ќе имаат можност да го слушнат Џез хор Артизан во рамки на промоцијата на фотографиите на Виктор Соколовски, што ќе се одржи во Културно информативен центар – Скопје со почеток од 20 часот. Настапот е замислен како кратка музичка интервенција што ќе ја надополни атмосферата на изложбата, спојувајќи фотографија, простор и вокални џез аранжмани. Во духот на урбаната културна сцена, ваквите настани сè почесто функционираат како мали мултимедијални острови низ градот, каде музиката не е само придружба, туку дел од самата архитектура на доживувањето. Но, следниот настап на хорот ќе се пресели далеку од галерискиот амбиент. На 17 мај, Џез хор Артизан ќе настапи во Пештера Пешна кај Македонски Брод, со почеток од 12:30 часот. Настанот ќе ја искористи природната акустика на пештерата и специфичниот амбиент на локалитетот, претворајќи го концертот во ретка комбинација на хорска интерпретација и пејзаж. Пешна одамна има речиси митски статус меѓу љубителите на природата и фотографите, а сега просторот ќе добие и нов звучен слој. Џез хорските интерпретации во ваков амбиент ветуваат поинакво слушачко искуство, каде ехото, каменот и тишината стануваат дел од композицијата. Настанот е и потсетник колку културните случувања можат да излезат од класичните концертни сали и да создадат нови релации помеѓу музиката, просторот и публиката.

Секој мај - па и април, многумина од нас се собираат околу идејата за работа низ градината, но првата сабота во мај е посветена на - голо градинарство, нудистичко градинарење. Светскиот ден на голото градинарство е повод да се прослави слободата, природата и човечката уметност во наједноставна форма. Секоја година, на Светскиот ден на голо градинарство, ексцентричните и најентузијастичните од сите градинари, ја соблекуваат својата облека и се поврзуваат со земјата во нивните градини, без срам и без перде. Но зошто голо градинарство? Причините се многубројни, а главната идеја е да се ослободиме од бариерите на облеката и на најнепосреден начин да се вратиме во природата. Голото градинарство не е само чин на слобода, туку и начин да се доближите до земјата, воздухот и сонцето, да ја почувствувате нивната енергија и да се споите со циклусите на природата. Овој ден е совршена можност да се исклучите од вашите електронски уреди и да се вратите на природата. Размислете за засадување на вашиот омилен зеленчук или цвеќе, ако е можно, без облека. Почувствувајте ја топлината на сонцето на вашата кожа и слушнете ги звуците на природата околу вас. Овој ден е време да го прифатиме нашето тело, да ја прославиме во неговата природна форма и да се чувствуваме слободни и цели, со себе и со природата. Светскиот ден на голото градинарство не е само за луѓе со огромни градини или експерти за градинарство. Време е секој од нас да го истражи искуството на голо градинарство, било да е тоа на нашите мали балкони, дворови или градини. Сепак, доколку се одлучите дека е добра идеја која ќе ја испробате, треба да бидете свесни за околината и луѓето околу вас. Нудистичкото градинарство може да биде пријатно и ослободувачко искуство, но исто така може да биде премногу за некои од комшиите, или минувачите. Затоа, пред да ја испробате оваа идеја имајте ги на ум вашите соседи и бидете сигурни дека сте во рамките на законските и културните норми.

Нова дигитална заедница за концерти, scene новости, DIY настани, нова музика и независна култура. Ако постојано барате информации за свирки, нови изданија, DIY настани, underground журки или едноставно сакате да знаете „што се случува низ град“, се појави ново дигитално собиралиште за луѓето што ја следат и живеат алтернативната култура во Македонија. Viber група за сите што ја живеат алтернативната култура во Македонија. „Alternative Club“ е Viber група создадена како место за споделување информации, препораки и новости поврзани со домашната и регионалната инди и алтернативна сцена. Во групата се објавуваат информации за свирки, клубски вечери, DIY настани, нова музика, рецензии, препораки и различни културни содржини што ретко стигнуваат до пошироката публика. Наместо класичен промотивен канал, групата функционира како мала дигитална собиранка за сцената, каде што членовите меѓусебно споделуваат што се случува „низ град“ : од концерти во мали простори и независни фестивали, до нови изданија, локални бендови и андерграунд иницијативи. Независната сцена се потпира на заедници и директна комуникација, сепак, ваквите платформи стануваат важен дел од нејзината видливост и опстанок. „Alternative Club“ се обидува токму тоа да го направи: да создаде побрза, пожива и поорганска мрежа меѓу луѓето што ја следат и живеат алтернативната култура во Македонија. Групата е отворена за сите заинтересирани, а приклучувањето е возможно преку QR кодот и на овој линк. Повелете, пројдете, пријдете…во моментов има 850 членови, но целта за следната фаза е 10 000!

Секоја пролет, небесниот канвас на Балканот се разигрува со елегантната постава на бели штркови, коишто со своите моќни крилја, пресекуваат континенти во потрага по топлите денови и обилните хранливи терени. Овие мајстори на долгите патувања ја имаат својата рута длабоко вградено во гените, една миграција која со векови го инспирира човештвото и останува симбол на пролетта и обновата. Изминувајќи илјадници километри од јужните предели на Сахарската пустина и суб-Сахарската Африка, штрковите со вистинска издржливост и одлучност пристигнуваат на Балканскиот полуостров, подготвени да го започнат својот годишен циклус на размножување. Штрковите (Ciconia ciconia) се меѓу најпознатите птици-преселници, и нивното патување е пример за неверојатна адаптација и суровоста на природниот свет. Нивната способност да го искористат топлиот воздух за да летаат со помалку енергија е само еден од многуте нивни таленти. Со помош на големите крилја, тие можат да се кренат на високи надморски височини, каде што ветерот им овозможува да се носат со минимален напор. За време на нивното патување, штрковите се соочуваат со многу предизвици. Од сè поголемата урбанизација и намалувањето на влажните подрачја кои се користат за одмор и хранење, до опасните ловци и електрични кабли кои претставуваат смртоносни пречки. И покрај овие ризици, штрковите се неверојатно отпорни и продолжуваат да ги следат своите вековни патишта, инстинктивно водени кон своите одредишта. Распонот на крилјата на штрковите може да достигне 180цм По пристигнувањето на Балканот, штрковите се натпреваруваат за најдобрите места за гнездење - често тоа се високи точки како што се крововите, црквени кули или специјално поставени столбови. Со своите величествени гнезда, тие стануваат карактеристичен дел од пејзажот и местото на многу културни и фолклорни приказни. На безброј кровови низ Европа и Африка, елегантните силуети на штрковите се истакнуваат наспроти залезот на сонцето, и оваа глетка буди сентименталност и прврзаност кон штрковите. Овие величествени птици се симбол на животот, раѓањето, и плодноста во многу култури. За мене, уште повеќе го будат сеќавањето на дечјата радост на лицето на татко ми, кога ќе ги забележи возејќи. Година по година се повторува сцената, како неговата возраст напредува, радоста останува иста: „ја гледаш куќата!? Ете ги, штрковите“ - додека го забавува автомобилот - „Секоја година, откако бев дете, доаѓаат на истиот оџак!“ Но тие се и пример на реалноста на животот, која последниве децении како планетата цвили под ногата на алчноста на луѓето, бара се́ поголема суровост, која е диктирана од природните закони за преживување. Оваа година во Македонија, се чини штрковите поранија, следејќи ја исклучително благата пролетна зима. За Ленче (Алексовска) тоа претставува знак за мобилизација. „ Штрковите веќе се дојдени и сега нова опасност за Мишко, поголема од зимата, штрковите нема да го прифатат бидејќи доаѓаат во парови и не сакаат инвалид во нивното опкружување може да го нападнат и сега мора да внимавам на него уште повеќе“ Ленче, од Гевгелија веќе го привлече вниманието на јавноста - нејзината приказна ја надминува онаа на луѓето кои се грижат за штрковите кога ќе дојдат од Африка. Таа се грижи за штрк - долго откако јатата ќе заминат. „Се враќав од центарот накај дома,со велосипед и здогледав нешто бело,мало како циви со невообичаен тон и тогаш видов дека е мало штркче сето исколвано од страна на родителите. Веднаш го однесов дома во дворот и веднаш му дадов храна и вода бидејќи беше прегладнет и дехидриран. Одма после почнав да го лекувам како што знаев и умеев, раните за неколку дена се санираа но окото не можев да му го спасам. Почна за кратко време да се дружи со мачките и кучињата. Почна сам да јаде,да шета низ дворот бидејќи е огромен,да излегува околу куќата и да се враќа дома." ,,Го најдов туку речи една година по смртта на брат ми за кој нема утеха - се совпаднаа деновите и решив да го викам Мишко по брат ми Миле бидејќи многумина брат ми го ословуваа како Миша.Мишко го викам а незнам дали е женка или мажјак“ Штрковите се социјални суштества кои во голема мера се потпираат на своите јата за преживување и размножување. Тие мигрираат во големи групи и секоја година се враќаат на истиот простор на гнездење за да подигнат ново потомство. Тие ја споделуваат храната, грижата за младите и информациите за локациите каде храната е обилна. Во својот танц на животот, штрковите покажуваат еден вид на совршена хармонија со природата. Сепак, под оваа поетична слика лежи една неопходна реалност - понекогаш штрковите отфрлаат членови од нивните јата. Ова може да се случи поради неколку причини. Нагло, болестите или повредите може да ги намалат шансите за преживување на поединецот, правејќи го товар за останатите во јатото. Во такви моменти, инстинктот за опстанок на групата станува примарен, и оние кои не можат да ги следат другите се оставени на милост и немилост на природата.Уште една причина за отфрлањето е доминацијата и територијалноста. Во време на оскудица со храна, доминантните членови може да ги прогонат послабите членови на јатото за да обезбедат преживување за себеси и своето потомство. Штрковите, иако често се гледаат како симболи на мир, се исклучително конкурентни кога станува збор за ресурсите потребни за преживување.Исто така, штрковите се познати по својот стереотипен летен патрон, кој е пример за неверојатната ориентација и издржливост. За жал, оние кои не можат да го одржат темпото или да се ориентираат добро, брзо стануваат изолирани и често не успеваат да го завршат годишниот циклус на миграција. Ја прашувам Ленче, дали се надева дека можеби сепак ќе се придружи годинава на своето јато - или дали сепак Ленче и Мишко се јатото на кое му било судено на штркот. Таа вели: -„ Јас би сакала да си најде друштво и полета, меѓутоа тука е опасноста по неговиот живот, штрковите веднаш ке го нападнат и убијат,тие се силни и моќни птици, посебна причина и опасност е и тоа што е хендикепиран,со едно око е а штрковите не сакаат инвалиди во нивно опкружување“ - и дополнува - „Ако сака некој животни доволно е само еден поглед и една подадена рака па макар и празна само да нема во раката отров бидејќи човекот е најголемиот непријател на животните - со исклучоци секако.“ Додека го следиме летот на штрковите, мора да се сетиме дека тие не се просто бајковити ликови од нашиот колективен културен имагинариум - тие се живи суштества кои се борат за опстанок во сѐ потешки еколошки услови. Секое отфрлање на член од јатото е тешка одлука диктирана од природниот избор и суровите услови кои ги диктира самата природа. Сепак и оваа приказна која лесно можеме да ја романтизираме, брзо не́ потсетува дека реалноста често повикува на борба, често бара напор, борба во која се препознаваат хероите: „Мене не ми е јасно само едно,заштитена птица а цела Гевгелија знае дека ја чувам никој од институциите не праша како е штркот и дали ми треба помош Верувајте воопшто не е лесно да одгледате штрк,штковите не јадат леб или жито,тие јадат во природата риби,жаби, глувци, змии,кои не можев да му ги обезбедам Почнав да му купувам месо,и така еден ден во месарата ме прашаа зошто толку често купувам и тогаш им реков за кого купувам и ете веќе неколку месеци подоцна од месарата да ми донираат остатоци од месо , благодарам на фамилијата Брзанови во чија сопственост е месарата.“ И покрај се́ тоа што го наоѓа во него е мир - „Ми делува како седатив,толку е мил и кроток“ Ја прашувам Ленче: „Дали има некоја лекција или лекции што ги научивте - практични или животни - откако се грижите за Мишко?“ „Јас многу добро ги знам лекциите и пораките од животните затоа што во моите 64 години не сум останала без миленик до сега а тоа ке го правам сѐ додека можам, јас животните бескрајно ги сакам и заштитувам,не оставам гладно животно,ист како мене беше и мојот покоен брат.“ Како љубители на природата и заштитници на дивите животни, нашата улога е да набљудуваме, да учиме и да интервенираме каде е потребно за да им помогнеме на овие незаменливи суштества да продолжат со својот велемудар танц на животот, додека секогаш сме свесни за линијата која ја одделува нашата помош од неопходната самостојност на дивите видови. За крај, секој пат кога ќе видите штрк на кровот или на небо, споделете почит кон нивната непрекината борба за живот и нивната способност да се приспособат во секогаш променливата еколошка таписерија на нашата планета. Нека биде тоа потсетник за сите нас дека животот во природата е и хармоничен и жесток, и дека секое суштество има своја улога во величествената разноликост на животот на Земјата . Ана Чушкова

На почетокот на летото имаше некаде еден коментар кој доби пристојно многу шерови: „Кога ќе ви кажат дека македонската музичка сцена е сиромашна“ - и под него сите македонски артисти кои се најавени за тогашниот Д - фест во Дојран. Списокот беше голем, а имињата беа од сосема нови за мене, до скроз познати. Па решив на списокот да му се посветам студиозно и да се запознаам со новата и млада македонска музичка сцена, почнав со Д. Dope Куќата. И овде застанав. Прво - веднаш ги најдов на Apple Music, и тоа не со понекоја залутана песна, или соработка, или дури еден албум. Туку со каталог кој може да биде на искусни музичари. Всушност целиот пристап кон нивното занимавање со музика, е исклучително професионален и тоа е толку очигледно - онаа болка беше ублажена, која доаѓа од сѐ она што е македонско - е некако импровизирано, бофл, битно да пројде со критериум кој е на преодна оценка. Кога се договаравме за интервјуто ме замолија прашањата да не бидат излитени, бесмислени, стандардни прашања од кои веќе се уморни. Но и самите се свесни - дека следниот чекор е - целиот тој труд треба да стигне до повеќе слушатели „ Правиме партали музика, која нема да има views" - пишува преку фотка на Инстаграм. Свежината, енергијата, хуморот кој е повеќе лудизам, естетска наклотеност, свеста и осетот за перформанс и тоа не само на сцена, ми комуницира дека е само прашање на време. Се надевам. Би било логично. Сега си играме, а за сите прашања продолжуваме на подкаст, велат. Важи велам. Dope куќата, боибенд, кој кога ќе го гуглате, и барате ќе добивате пораки да побарате помош, и потсетник дека доуп не е нелегален - вреди. ДИВА: Имате едно клипче на Јутјуб, слично на оние кои odd future ги оставаат таму, каде Лаз Веѓас го боли глава, му пулсираат слепоочниците, но сепак продолжува да снима. Го гледав клипот како мојата сопствена главоболка се претопи во забоболка и не можев да замислам дека би можела да функционирам надвор од гледање ТВ. Дали тоа значи дека не го плаши болка, дали имал лоша реакција на Шекспир или зошто нема женска? Дали планирате да снимате и втора епизода? DOPE КУЌАТА: Физичката болка кај Лаз Веѓас е нешто што е минливо, навикнат е на болки пошто често нешто друго го боли - ај да не бидеме вулгарни. Шекспир го смета за помал брат и да - нема женска. Иначе, тоа е пилот епизода, а снимена е цела сезона која треба да излезе за некое неодредено време. Во следната епизода гостин е Зен Тигар. ДИВА: Можеби сте ја слушнале поплаката - како македонскиот јазик не е погоден за поезија, или еден тип на веќе застарена поезија, а посебно за текстови за музика (како на пример српско-хрватскиот велеа оние кои ја рецитираа оваа поплака често едно време). Македонските рапери тоа го побиваат без некој посебен напор. Дали го наоѓате погоден и убав за пишување рап? Колку е вкоренета во реалност „100 текста“ - дали навистина има елементи на скрибоманство кога работите на текстовите? DOPE КУЌАТА: Македонските поети со македонската поезија користејќи го македонскиот јазик е доказ за достапноста на сите краишта што може да се испробаат преку неа. А, тоа што постои поплака - „како македонскиот јазик не е погоден за поезија", оди во прилог на тоа македонската поезија да остане некомерцијализирана и нечепната од медиокритетот. Често се бавиме со вистина во нашите текстови; да 100 текста се пишуваат, но не по цел ден - сепак има денови и кога спиеме (после напишани 100-180 текстови). ДИВА: Која е разликата помеѓу „рап колектив“ и boiband, какој што сте вие? DOPE КУЌАТА: Вака, „рап група“ е група составена од (повеќе од еден) рапери, „рап колектив“ е група составена од (повеќе од една) група, а „бојбенд“ е се она од што горенаведените се срамат. Допе Куќата е супергруб боибенд. ДИВА: За најновиот албум најавите жанровска разновидност. Дрејк изненади, Бијонсе изненади, свртеа накај хаус, денс, а GARPED (по некоја случајност) не е многу далеку од тој звук. Дали тоа експериментирање се должи на тоа што се заситивте или сакате да се опробате надвор од границите кои ви се наметнаа со хип-хопот? И - читав на Urban Dictionary што значи Garp(ed) - дали... имам залутано што отидов таму да проверам? DOPE КУЌАТА: Да, имаш залутано. Врати се на Дрејк и Бијонсе. Дрејк ќе го најдеш на Шел - бензинската после Будимпешта (по никоја случајност не е поврзана за македонски политичар), а Бијонсе ќе ја најдеш на Окта во Лептокарија - го чека Џеј Зи да заврши со трета смена (шитка Родео меко со Плејбој Карти). ДИВА: Ретко добро сте „стегнати“ во смисла на дигитално присуство. Ве има на сите платформи, правите спотови редовно, прилично сте плодни. Меѓутоа назнаката и насоката кон мене - прашањата да не бидат стандардни ми кажува дека можеби со медиумското присуство не сте баш таму каде што би сакале. Дали има некој идеален модел, што би сакале да видат од вас потенцијални нови слушатели, фанови по прв пат кога ќе ве изгуглаат? Или едноставно не сте стигнале да размислувате на тоа? DOPE КУЌАТА: Ние сме во ниеден шаблон. Ние сме во еден шаблон. Ние сме во сите шаблони. Ние сме шаблон што се негира себеси. Ние не сме шаблон. ДИВА: На многу од живите настапи не само што се театрални (разбирливо за актери да размислуваат како ќе изгледаат на сцена) - но често завршувавте по гаќи и чорапи. Ве молам психоанализарјте си ја таа потреба или ослободеност? DOPE КУЌАТА: Така не сакаат жени, така не сакаат мажи, така не мразат рапери, така сме се родиле, топло е.