Резултати од пребарување
1187 results found with an empty search
- Njuz.net: Српскиот сатиричен портал со гостување во Скопје
На 22 март 2025 година, тимот на српскиот сатиричен портал Njuz.net ќе гостува во Скопје, во рамките на првото издание на „Анекта Евентс“. Настанот ќе се одржи во КСП Центар – Јадро со почеток во 20:30 часот. Njuz.net : Петнаесет години сатира и хумор Njuz.net е основан пред 15 години и е познат по својата умешност да ги претвори политичките и општествените апсурди во остроумна сатира. Нивната работа одамна стана регионален културен феномен и српскиот Onion. Учесници на настанот Во Скопје ќе гостуваат авторите и сценаристите на Njuz.net : Јелисавета Милетиќ : Авторка и сценаристка на Njuz.net , позната по својот уникатен пристап кон сатирата. Марко Дражиќ : Еден од основачите на Njuz.net , со долгогодишно искуство во креирање сатирични содржини. Виктор Марковиќ : Автор и сценарист, кој преку хумор ги отсликува балканските реалности. Ненад Милосављевиќ : Член на тимот на Njuz.net , познат по своите остроумни коментари и анализи. Покрај работата на Njuz.net , овие автори се дел и од тимот на емисијата „24 минути“ со Зоран Кесиќ. Информации за билетите По завршувањето на шоуто, дружењето ќе продолжи во „Трн во око“. Билетите се достапни во книжарницата @ilika.books или преку телефонските броеви 077/497-309 и 072/979-010. Ова е ретка можност во живо да се чујат авторите кои веќе 15 години преку сатира го отсликуваат балканското секојдневие. Не ја пропуштајте шансата да бидете дел од ова уникатно искуство.
- Скопје потопено во светлината на свеќите: визуелна најава за концертот „Candlelight: Timeless“
Кога стотици свеќи го осветлија Мостот на уметноста, создадоа спектакуларен визуелен вовед во концертот „Candlelight: Timeless“. Овој настан, кој ќе се одржи на 22 март во Македонската филхармонија, најавува вечера исполнета со безвременска музика и уникатна атмосфера. Претстојниот концерт носи музичка програма, предводена од виртуозниот виолончелист Петар Пејчиќ, кој за првпат настапува пред македонската публика. Вечерта ќе биде збогатена со изведба на светски познати дела, меѓу кои и свитата од „The Hours“ на Филип Глас, како и ремек-делата на Чајковски и Попер. Со својот непогрешлив музички израз и сценски шарм, Пејчиќ е еден од најперспективните млади виолончелисти на светската сцена. Добитник на престижни награди, тој со нетрпение ја очекува средбата со македонската публика. „Ова ќе биде вечер исполнета со емоции, енергија и музика што го допира срцето. Со нетрпение очекувам да ја споделам сцената со оркестарот Профундис и да ја почувствувам топлината на скопската публика“, изјави Пејчиќ. Концертот „Candlelight: Timeless“ ќе биде вистинско музичко патување, со композиции кои допираат до најдлабоките човечки емоции. Публиката ќе има можност да ужива во: Филип Глас – „The Hours“ – минималистичко ремек-дело што носи суптилна експресија и длабока емоција. Давид Попер – Унгарска рапсодија – динамично и виртуозно дело што ја прикажува техничката моќ на виолончелото. П.И. Чајковски – Рококо варијации – класична елеганција во најчистата форма. Камерен оркестар Профундис: Оркестар со уникатен звук Оркестарот Профундис е ансамбл што се истакнува со својата префинета изведба и иновативен пристап кон класичната музика. Формиран од врвни музичари, овој оркестар комбинира традиционални техники со современи интерпретации. Нивната посветеност кон музиката и чувствителноста во изведбите ги прават совршени партнери за концертот „Candlelight: Timeless“. Со репертоар што опфаќа различни музички епохи, Профундис се афирмира како еден од највлијателните камерни ансамбли во регионот. Петар Пејчиќ: Виртуозот што освојува светски сцени Со својот непогрешлив музички израз и сценски шарм, Пејчиќ е еден од најперспективните млади виолончелисти на светската сцена. Роден во музичко семејство, Пејчиќ започнал да свири на виолончело на само четиригодишна возраст. Неговата кариера брзо напредувала, а денес студира на Универзитетот за музика и театар „Феликс Менделсон Бартолди“ во Лајпциг, каде што продолжува да го усовршува својот талент. Со својата извонредна техника и емоционална длабочина, тој успева да создаде магија на сцената, освојувајќи ги срцата на публиката ширум светот. Концертите под свеќи станаа синоним за интимно музичко искуство што ги надминува границите на класичниот концертен формат. Влезниците се веќе во продажба преку МКТикетс, а интересот е огромен.
- Кристина Горовска со самостојна изложба во Империјал 1
На 18 март во галеријата Империјал 1 ќе биде отворена самостојната изложба на Кристина Горовска, позната музичарка, активистка и уметница. Изложбата, која е посветена на Филип Митров, претставува интимен приказ на загубата, преживувањето и надежта, преточени во 23 слики кои ја истражуваат динамиката помеѓу светлината и бојата. Горовска, некогашен дел од рок бендот Бернис Пропаганда, ја започна својата кариера како музичарка и активистка, но низ годините нејзиниот уметнички израз се прошири и во визуелната уметност. Изложбата во Империјал 1 е резултат на длабоко личен процес. Според кураторот на изложбата, Владимир Јанчевски, делата на Горовска носат силна емотивна тежина и претставуваат простор за интроспекција. „ Уметноста не е само лична, туку и универзална. Преку бојата и светлината, уметницата ни овозможува да погледнеме не само во нејзиниот, туку и во сопствениот свет“, вели Јанчевски. Сликите се движат помеѓу фигуративното и апстрактното, обработувајќи теми како загуба, осаменост, борба и надеж. Како што посочува уметницата, создавањето на оваа серија ѝ помогнало во процесот на лекување и прифаќање на животните промени. Изложбата не е само визуелен приказ, туку и простор за дијалог за тоа како се справуваме со загубата . Отворањето е закажано за 18 март во 20 часот во Империјал 1. Организаторите ги покануваат сите љубители на уметноста и културата да бидат дел од овој значаен уметнички настан. Да се допре светлината: Уметноста и човечкото искуство Уметноста, како една специфично човечка активност, низ историјата континуирано се трансформирала. Служи и како огледало и како водич, рефлектирајќи ги не само сложеноста на човечкото искуство, туку и нашето постојано преиспитување за тоа како се справуваме со светот. Уметноста ги доловува моментите на трансформација и суптилните промени на свеста што го придружуваат човештвото на неговото патување низ времето. Често, токму преку уметноста, како експериментален простор, ние рационално и интуитивно конструираме рамки за понатамошни промени, поттикнувајќи нè да се разбереме себеси и нашето место во светот. Во нашиот современ, комплициран свет, предизвиците со кои се соочуваме може да се чинат преголеми. Животот е толку непредвидлив, а ние постојано сме принудени да се справуваме со непознатото, со потешкотии кои се невидени и непоимливи. И се прашуваме дали самиот живот е и останува нашата најголема вредност? Ние истрајуваме во напорот да преживееме, да живееме и да се стремиме кон досегање на смисла. Улогата на светлината во уметноста. Сликарството, како една од најстарите и најафирмираните уметнички дисциплини, го пренесува богатството и колоритноста на светот околу нас. Но, вистинската суштина на бојата не е само во пигментите што ги користиме - тоа е во светлината што ги открива. Светот без боја станува свет на сенки, каде што се крие убавината. Сепак, преку светлината, светот се трансформира, покажувајќи ни ги неговите скриени нијанси, неговиот бесконечен спектар на фреквенции. Светлината е медиумот што ни овозможува да ја доживееме бојата и на тој начин таа станува клуч за разбирање на самиот свет. Уметноста е изразна надеж, дека, на крајот, барем, ќе живееме во нечие сеќавање. Токму оваа суштина на животот - нагонот тој да се зачува - ја прави уметноста непроценливо средство за навигација низ тешкотиите со кои се соочуваме. Изложбата: Преку своите 23 слики, Кристина Горовска ја вградува оваа динамика помеѓу светлината и бојата, изразувајќи длабоко лична борба за егзистенција наспроти соочувањето со екстремните околности. Нејзиното дело е едноставно и длабоко, обележано со концизни композиции и чисти бои, движејќи се на границата помеѓу фигурацијата и апстракцијата. Горовска во овие дела не прикажува само конструирани визуелни сцени; таа пренесува низи од проживеани искуства. Овие слики се кристализирани моменти кои го опфаќаат целиот спектар на човечкиот живот, како што откриваат и некои од насловите: несреќа, загуба, љубов, тага, осаменост, борба и себеиспитување, надеж. Вовлечени да погледнеме низ оваа призма, ние сме сведоци не само на нејзиното лично патување, туку и на една универзална борба на човечката состојба, од медитации за падот и осаменоста, преку закрепнувањето и повторното издигнување, со надежта, кон обновена радост на живеењето. Уметноста како медиум за преиспитување и самоизразување. На овој циклус од 23 слики, се надоврзува и овој текст, можеби и како 24 слика, како привилегија на толкувачот, или дури и како едноставен најелементарен доказ за пријателската грижа, за довербата, поддршката и разбирањето, една трошка од човечката маленкост, една секунда во броењето на космичкото време. Овој текст не функционира само како рутински осврт кон изложбата. Наместо тоа, се обидува да оди подлабоко, да ги земе предвид поважните импликации на уметноста отколку личната инвестиција и амбиции на уметникот. Чинот на ангажирање со одредено уметничко дело е често повеќе од само професионален избор; тоа е лична неопходност, суштински дел од нечие патување на самоизразување и комуникација. Опишувањето и претставувањето на визијата на уметникот е инхерентно субјективно. Нашиот пристап е под влијание на различни фактори - приликата, нашето предзнаење и одговорноста што ја чувствуваме кон разбирањето на мотивите, намерите и аспирациите на уметникот. Кога се занимаваме со уметност, ние сме поканети во еден посебен простор на ранливост. Да се размислува за значењето на сликата, особено онаа што пренесува такви лични влогови, е привилегија. Ни овозможува да паузираме, да размислуваме и да се поврземе и со уметникот и со нас самите на начини кои го надминуваат површното и декоративното. Уметноста вон од времето и просторот. Оваа изложба нѝ нуди можност да се вратиме на основните прашања за нашето постоење овде и сега. Но, и повеќе од тоа, нѝ овозможува да ја разгледаме и магичната моќ на уметноста. Уметноста има единствена способност да го надмине времето, просторот и физичките закони на природата. Тоа ни овозможува „во зрно песок да видиш свет“, како што вели англискиот поет и уметник Вилијам Блејк, доловувајќи нешто бесконечно во нешто мало и интимно, лично. Преку уметноста, можеме да се вклучиме во најдлабоките аспекти на нашето постоење, да се ослободиме од границите на нашата непосредна околина и да добиеме пристап до подлабоко разбирање на светот. Преку чинот на создавање и размислување за уметноста, наоѓаме не само лично значење, туку и поширока врска со човечкото искуство. Овој однос меѓу човештвото и уметноста е длабоко витален. Поставува прашања како: „Што сакаат сликите? и "Што сакаме од сликите?" Што веруваме и се надеваме дека тие можат да направат? Во овој дијалог наоѓаме заеднички простор - еден што е истовремено личен и универзален. Прашањето за тоа што нѝ дава уметноста е директно поврзано со она што ние и го носиме. Интеракцијата е динамична, постојано променлива и вкоренета во нашата колективна потрага по значење и разбирање. Уметноста во контекст на современиот свет. Во денешниот свет, неопходно е да се промислува уметноста во контекстот во кој е создадена. Околината, предизвиците и реалноста на времето во кое се појавува уметничкото дело влијаат на неговото значење, восприемање и влијание. Уметноста не постои во вакуум; таа е обликувана од светот околу него. Оваа контекстуална рамка не само што ја одредува автентичноста на изразот, туку и го позиционира во однос на актуелниот историско-уметнички наратив на прогрес и проширување на уметничкото поле. Но некогаш, уметноста служи како пауза - момент надвор од линеарната прогресија на времето како историски тек. Тој нуди одмор од немилосрдните притисоци на современиот живот, обезбедувајќи простор за размислување и поврзување. Уметноста може да биде вишок - прелевање на емоции и идеи кои се од суштинско значење за дефинирање на основата на човештвото во услови на дехуманизирачки околности. Станува неопходен чин, засолниште и средство за зачувување на суштината на она што значи да се биде човек. Храброста да се разоткријат интимните простори на свеста е ризик што го преземаат многу уметници, а тоа е ризик што ние, како гледачи, треба да бидеме подготвени да го препознаеме и да го почитуваме. Ранливоста на уметникот е и влог и можност - да се соочиме со сопствените емоции, да се поврземе со нешто длабоко лично и да дозволиме да бидеме трансформирани од искуството. Сликите на Кристина Горовска не се само визуелни артефакти - тие се впечатливи изрази на опстанокот, издржливоста и надежта. Преку нив се потсетуваме на убавината што може да произлезе и од најтешките околности и на потенцијалот на уметноста да нѐ инспирира во заедничкиот стремеж кон развивање на нашето чувство за грижа, разбирање, поддршката, и можноста да се види убавина во овој наш комплексен и фасцинантен свет. Владимир Јанчевски
- Oscars 2025: Изненадувања, неправди и моменти за паметење од најголемата филмска ноќ
Доделувањето на Оскарите 2025 донесе неколку очекувани триумфи, но не помина без шокови, потценувања и моменти што предизвикаа лавина реакции кај публиката. Од доминацијата на Anora , до необјаснивото игнорирање на A Complete Unknown и изненадувачката победа на Flow , оваа вечер остави многу теми за дискусија. Anora триумфира со пет Оскари Како фаворит на вечерта, Anora на Шон Бејкер ја оправда улогата и освои пет златни статуетки, вклучувајќи ги Најдобар филм , Најдобар режисер и Најдобро оригинално сценарио . Филмот доминираше уште од самиот почеток на церемонијата, освојувајќи и награда за монтажа , што ја најави неговата неприкосновена ноќ. Изненадување или неправда? Mikey Madison ја освојува наградата за Најдобра актерка Иако многумина очекуваа Демі Мур да го освои Оскарот за најдобра актерка за The Substance , наградата заврши во рацете на Mikey Madison за нејзината улога во Anora . Со тоа, таа стана деветтата најмлада добитничка во оваа категорија. Во својата емотивна благодарница, таа оддаде почит на заедницата на сексуални работници, на кои филмот им посветува посебно внимание. „Wallace & Gromit“ оставени без награда Категоријата за Најдобар анимиран филм донесе едно од најголемите изненадувања на вечерта – латвискиот филм Flow ги победи фаворитите Inside Out 2 и Wallace & Gromit: Vengeance Most Fowl . Победата на Flow го означи и првиот Оскар за Латвија, но многумина сметаат дека британската анимирана легенда Wallace & Gromit беше неправедно запоставена. „No Other Land“ носи силна политичка порака Во категоријата за Најдобар документарен филм , No Other Land триумфираше, носејќи емотивна приказна за раселените Палестинци од Западниот Брег. Доделувањето беше проследено со моќен говор од режисерите Базел Адра и Јувал Абрахам, кои искористија момент да зборуваат за ситуацијата во Палестина и да ја критикуваат американската надворешна политика. David Lynch доби краток, но недоволен (с)помен Додека фановите очекуваа голема почит кон легендарниот режисер Дејвид Линч, Академијата му посвети само краток сегмент, што предизвика разочарување. Дополнително, In Memoriam оддаде почит на починатите од филмската индустрија, но пропушти значајни имиња како Michelle Trachtenberg и Tony Todd . „A Complete Unknown“ остана без награда Иако беше номиниран во осум категории, биографскиот филм за Боб Дилан A Complete Unknown не освои ниту еден Оскар . Многумина сметаа дека Тимоте Шаламе имаше реални шанси за Најдобар актер , но наградата му припадна на Адриен Броуди за The Brutalist . Diane Warren повторно игнорирана Ветеранот во категоријата Најдобра оригинална песна , Diane Warren, по 16-ти пат остана без Оскар , откако наградата замина кај песната El Mal од Emilia Pérez . Со ова, нејзината репутација како најпотценета номинирана продолжува да расте. Заклучок: Неспорни триумфи, но и контроверзни моменти Oscars 2025 можеби немаше премногу шокантни победи, но имаше доволно теми што ќе останат предмет на дискусија. Додека Anora триумфираше, а Flow го изненади светот, филмови како A Complete Unknown и Wallace & Gromit останаа со празни раце. Еден Оскар може да значи слава, но понекогаш најмногу се зборува за оние што не го добија.
- LAGOSS во Скопје: Авангардна егзотика директно од Канарските острови
Скопје станува дел од звучната авантура на LAGOSS и Serpente! На 6-ти март 2025 година, во Салон 19:19 (КИЦ – Скопје ), македонската публика ќе има единствена можност да искуси концерт што ги спојува фри џезот, експерименталните електронски пејзажи и чудната егзотика во едно мутирачко аудиовизуелно доживување. По настапите во Истанбул, Атина и Софија, LAGOSS и Serpente пристигнуваат во Скопје како дел од нивната турнеја, носејќи звуци кои потсетуваат на далечни и имагинарни острови, футуристички визии и аудиофилски експерименти. Кои се LAGOSS? LAGOSS е сајбер-тропско музичко трио од Тенерифе, составено од Даниел Гарсија, Гонсало Ф. Кардосо и Младен Курајица. Тројцата музичари имаат богата кариера и се дел од различни проекти со меѓународен кредибилитет, како Gonzo, GAF, Papillon, Tupperwear, Salétile и Afgan. Нивните музички авантури вклучуваат соработки со São Paulo Underground, Rob Mazurek и многу други. Дебитантскиот албум на бендот, Imaginary Island Music Vol.1 , доби широки признанија, вклучително и позитивни критики од BBC Radio, RAI, WFMU, Blow Up Magazine, ToneGlow и ChainDLK. Нивниот втор албум, Imaginary Island Music Vol.2: Ascencion (2023), е продолжение на нивната мисија да создаваат уникатен микс од научна фантастика, современа тропикалија и изопачена егзотика. Нивните настапи во живо се аудиовизуелни спектакли, изведувани во реномирани простори како Café Oto, Strange Brew (Велика Британија), OCCI (Холандија), Recyclart (Белгија), ZDB, Passos Manuel (Португалија), Sala El Perro (Шпанија), Bandcamp space (САД) и дури во MAAT музејот во Лисабон и Keroxen Festival на Тенерифе. Поддршка/предгрупа: Serpente Serpente е проект на Бруно Силва, еден од најконзистентните експериментатори на португалската сцена. Препознатлив и под псевдонимот Ondness, Силва има богата дискографија со изданија за Not Waving's Ecstatic и Discrepant. Неговото ново издание Irmãs ("Сестри") ќе излезе за Alien Jams, продолжувајќи ја неговата аудио-истражувачка мисија. За сите љубители на звучни експерименти, психоделична егзотика и футуристички звуци, LAGOSS и Serpente се музички искуства што не смеат да се пропуштат! 📅 6.3.2025 | 🕗 20:00 ч 📍 Салон 19:19 (КИЦ - Скопје)
- Во спокој: Новата изложба на Анита Огњановска ја истражува хармонијата на емоциите и слоевитоста на животот
На 5 март 2025 година, во 20:00 часот, во двата изложбени салони, Империјал 1 и Империјал 2, во Културно-информативниот центар (КИЦ) – Скопје, ќе се одржи отворањето на изложбата „Во спокој“ на Анита Огњановска. Оваа изложба, која претставува деветта самостојна изложба на оваа истакната ликовна уметничка, ветува да биде еден од највпечатливите уметнички настани во годината. Нов циклус дела: Емоции, детали и симболи Анита Огњановска повторно се претставува пред македонската публика со нов циклус дела кои истражуваат теми како личните емоции, секојдневните моменти и симболиката на деталите кои носат длабока значајност. На изложбата ќе бидат претставени околу 40 дела, главно изработени во голем формат, со техники како масло, ладен восок, акрил и комбинирана техника на платно. Изборот на делата за оваа изложба е направен од професорот Костадин Танчев – Динка, познат графичар, графички дизајнер и сликар. Осврт на творештвото на Анита Огњановска ќе направи професорот Владимир Мартиновски – истакнат поет, есеист и книжевен преведувач. Дополнително, поетесата Ана Бунтеска напиша песна насловена „Во спокој“, инспирирана од сликите кои ќе бидат дел од оваа изложба, и истата ќе биде претставена на отворањето. Концептот на изложбата: Метафори за животот Огњановска ги претставува своите дела како метафори за животот – навидум едноставен, но исполнет со слоеви комплексни емоции и искуства. Нејзините апстрактни композиции ја истражуваат интеракцијата помеѓу бојата и текстурата, создавајќи хармонија која ги повикува гледачите да откријат скриени значења под површината. Текстурите ја симболизираат слоевитоста на времето и искуствата, додека хоризонтите се прикажани како симбол на надеж и бесконечни можности. Огњановска вели дека нејзините дела содржат елементи на охрабрување – потсетници дека под хаосот постои ред, а под немирот – спокој. Во нив таа ги истражува љубовта и страста како движечки сили на креативноста, но и теми како надминување лични стравови и пронаоѓање внатрешна храброст. За Анита Огњановска Анита Огњановска е ликовен уметник од Скопје со над 15 години искуство. Покрај самостојните изложби во Македонија, Хрватска и Данска, нејзините дела биле дел од групни изложби во Шпанија, Италија, Косово, Грција, Турција, Босна и Херцеговина, Франција, Данска и Австралија. Таа активно учествува на уметнички симпозиуми и колонии низ светот, што придонесува за збогатување на нејзината уметничка визија. Учеството на значајни настани како Salon d'Automne и Salon de Beauxarts во Париз и изложбите KUNST FOR ALLE во Копенхаген и Архус ја потврдуваат нејзината растечка препознатливост во светот на современата уметност. Нејзините дела се застапени во галерии во Данска, Грција и Австралија и се дел од приватни колекции ширум светот.
- Изложба на идејни решенија за новата управна зграда на Општина Центар – Скопје
Општина Центар вечерва, 4 март (вторник) во 19:00 часот во КСП Центар Јадро ќе ја отвори изложбата на идејни решенија за новата управна зграда, со што започна процесот за замена на постојните бараки со современ објект. На изложбата ќе бидат презентирани трите најуспешни проекти, избрани од стручна комисија од вкупно 13 пристигнати трудови. Настанот ќе биде прилика за јавноста да се запознае со проектите кои ќе го обликуваат идниот изглед на административниот комплекс, кој ќе ги замени постојните стари бараки. Новиот објект, освен што ќе ги задоволи потребите на општинската администрација, ќе обезбеди и функционален простор за локалните жители. Проектот вклучува изградба на подземен паркинг со капацитет од околу 300 паркинг места и простор за 100 велосипеди, што значително ќе го олесни проблемот со паркирањето во оваа дел од градот. На архитектонскиот конкурс, организиран од страна на Општина Центар, пристигнале вкупно 13 идејни решенија. Стручната комисија, составена од претставници на релевантни институции, образовни установи и стручни лица од општинската администрација, ги оцени сите проекти и избра три најуспешни. Првата награда е доделена на тимот кој го создал проектот под шифрата „НАМАТ“. Автори на ова решение се Нина Карангелеска-Тодоровска, Сара Ничота, Милена Шундовска Четелева и Кристијан Ристовски. Втората награда ја освои проектот под шифра „ЧКЛАБ“ на ПЛАТФОРМА ДОО Скопје, чии автори се Емил Јегени, Елена Икономов, Веле Богоевски, Јасна Милојковиќ Муратовска, Ана Галевска Момировска, Јосиф Николовски, Ѓоре Миров и Матеа Јегени. Третото место припадна на архитектонското решение под шифра „СЦЕНА“, создадено од Митко Хаџи-Пуља, Никола Стрезовски, Христина Саљамовска-Трајкова и Теодора Илиевска. Градоначалникот на Општина Центар, Горан Герасимовски, истакна дека избраните три решенија поставуваат темел за изградба на современа и функционална зграда која ќе ги задоволи потребите и на граѓаните и на администрацијата. „Ова е важен чекор кон создавање на простор кој ќе биде пример за урбана одржливост и ефикасност“, додаде Герасимовски. Новата управна зграда ќе биде модерен и функционален објект, кој ќе ги задоволи потребите на општинската администрација и граѓаните. „Избраните три решенија поставуваат темел за изградба на современа и функционална зграда која ќе ги задоволи потребите на граѓаните и администрацијата“, изјави градоначалникот на Општина Центар, Горан Герасимовски. Изложбата ќе биде отворена за јавноста во наредните денови, а граѓаните ќе имаат можност да се запознаат со идејните решенија и да ги споделат своите мислења.
- Срамот на Трамп: Политички хаос и упад во демократијата
Автор: Дејвид Ремник Фото илустрација на Cristiana Couceiro Да се антиципира овој пролонгиран политички момент беше едно нешто; сосема друго е, овие неколку минати седмици, да се живее во него. Секој ден е нов свеж кошмар, со сè пошокантни вести од автократ кој ужива во своето презирање на владата што ја води, на странските сојузници кои заслужуваат поддршка и на Уставот на кој се заколна да го почитува. Откако ја започна својата втора претседателска функција пред шест недели, Доналд Трамп го држи под команда вниманието на јавноста во таа мера, што станува тешко да се потсетиме дека некогаш имало време кога американски претседател го започнуваше мандатот со низа активности исполнети - не со закани, хаос и корупција, туку со дисциплина, компетентност и сочувство. Но сепак, такво време постоеше. На облачното утро на 4 март 1933 година, Френклин Делано Рузвелт пристигна во американскиот Капитол за да го одржи својот прв инаугуративен говор. Земјата беше во состојба на општ очај. Од почетокот на Големата депресија во 1929 година, секој трет Американец го имаше загубено своето работно место. Училишта беа затворени, банките пропаѓаа, а новинарот Едмунд Вилсон известуваше дека „не постои депонија за ѓубре во Чикаго која не е темелно пребарувана од гладните“. Рузвелт, кој го победи Хувер со осумнаесет процентни поени разлика, ја разбра јасната порака на избирачите. „Оваа нација бара акција, и тоа акција веднаш,“ изјави тој во својот говор. Пред концептот на „првите сто дена“ воопшто да се институционализира, тој започна со низа извршни наредби и законодавни иницијативи. Со поддршка на огромно демократско мнозинство во Конгресот, Рузвелт го спаси банкарскиот систем, ја укина златната основа, исплати значајна финансиска помош за сиромашните и создаде федерални агенции кои не само што обезбедија работа за невработените, туку и ја обновија економијата и инфраструктурата на земјата за децениите кои следеа. На Трамп, пак, не му требаа сто дена за да се израмни со рузвелтовата Нова спогодба во неговата брзина, или со брзина на куршум како што кажа Стив Бенон, некогашниот уапсен дворски филозоф на Трамп. Додека Ф.Д.Р. постави модерен стандард за ревитализирање на едно општество, Трамп изгледа решен да докаже колку брзо може да го предизвика неговото уништување. Во рекордно време, тој и́ донесе срам и хаос на нацијата. Додека Рузвелт градеше и нудеше утеха, Трамп отпушта илјадници државни службеници, ги казнува своите противници и го напаѓа печатот. Одби клучни климатски мерки, ги понижи недокументираните мигранти и транс-заедницата, им угодува на диктатори и ги вознемирува сојузниците. Ф.Д.Р. ги назначи Кордел Хал, Харолд Ајкс и други велики советници во неговиот прв кабинет; Трамп ги овласти екстремистите кои се одликуваат главно со нивните конспиративни размислувања, сикофантност и неспособност. Ф.Д.Р. ја создаде Граѓанската конзервациска корпорација и долинската управа на Тенеси; Трамп му даде овластувања на Илон Маск да замрзне федерални фондови за витални програми и да отпушти илјадници вработени во клучни владини агенции. „Ќе направиме мали гафови,“ рече Маск во Белата куќа, со насмевка исполнета со привилегија и потсмев. Овие „гафови“ до сега, вклучуваат привремено отпуштање на персонал кој управува со нуклеарното оружје и укинување на мерки за превенција на ебола. На надворешнополитички план, Рузвелт водеше битка против глобалниот фашизам и ја спаси Европа. Трамп, пак, за брзо време формираше сојузи со автократи од Будимпешта до Пекинг и јасно им стави до знаење на европските сојузници дека мора да му ласкаат неговото его и да носат подароци, како што беше поканата за посета на кралот Чарлс. Во Овалната соба во петокот, Трамп отворено застана на страната на руската агресија, укорувајќи го украинскиот претседател Володимир Зеленски за „недоволна благодарност“ и „коцкање со Трета светска војна“. Зеленски е херој од историски размери, бескрајно храбар; однесувањето на Трамп беше срамно. Тој и неговиот потпретседател, Џ. Д. Ванс, се обидоа да го заплашат Зеленски во стил на ситни криминалци. Овој инцидент беше шокантен, но истовремено неизбежен, целосно усогласен со генералниот тон на претседателството на Трамп—закани, отпуштања, дипломатски хаос и предлогот за насилно раселување на два милиони Палестинци од Појасот Газа. Дали ова навистина е она за што гласаа поддржувачите на Трамп? Како уништувањето на американските вредности, институции и сојузи ќе ја намали цената на јајцата? Според анализата на Foreign Affairs , политиколозите Стивен Левицки и Лукан Веј објаснуваат во мачна и убедлива анализа, дека новите автократии, како оние во Турција на Ердоган и Унгарија на Орбан, го користат системот на избори, но ја вооружуваат државата за елиминација на нивните противници. Токму таков „компетитивен“ авторитаризам, тврдат тие, сега се формира во Вашингтон. Да се минимизира бескрајната фузиљада од првите недели на Трамп на функцијата, да избереш да се оттргнеш, да ги исклучиш вестите, значи да се препуштиш на самоуспокојување. Нема гаранција дека изопачената динамика на Трамп ќе забави или ќе се урне сама по себе. Тој ја има непоколебливата поддршка на својата база на MAGA, покорното однесување на неговата конгресна група и поддршката на мултимилијардери како Џеф Безос, кој повеќе би ја ослабел својата медиумска империја отколку да ја загрози поканата на вечера кај суверенот. И сепак, овој политички наплив, потхранет со години планирање во десничарските кругови и со демагогијата на Трамп, не е незапирлив. Дали работничката и средната класа во Америка ќе го толерираат самољубието и корупцијата на милијардерите блиски до Трамп, додека нивните сопствени интереси остануваат запоставени? Дали Роберт Ф. Кенеди Џуниор, кој моментално се справува со епидемија на морбили во Тексас, ќе ја има довербата на јавноста во случај на нова пандемија? Веќе видовме како некои храбри судии, гувернери и функционери за спроведување на законот одбија да попуштат пред политизацијата на правото или, како што велат Левицки и Веј, вооружувањето на државата. Рузвелт во својот инаугуративен говор рече дека нема потреба „да се плашиме од искрено соочување со состојбите во нашата земја денес“. Во нашето време, кризата се наоѓа во Овалната соба. Дали има мандат за она што се случува таму ќе стане јасно во наредните месеци—во Конгресот, на судовите, во медиумите, на улиците и, конечно, на изборите. Единствениот вистински непријател во времето на Рузвелт беше стравот. Истото важи и денес. извор: Њујоркер;
- Германија добива нов канцелар: Што значат изборните резултати?
Германија добива нов канцелар, а актуелниот лидер заминува од функцијата. Сепак, неговата партија веројатно ќе остане дел од политичката сцена, иако со намалено влијание. Обидите на администрацијата на Трамп да влијае врз изборите, според сè, не донесоа значителни промени. Предвремените избори, кои се одржаа во неделата откако владејачката коалиција се распадна кон крајот на минатата година, донесоа неколку изненадувања и голема неизвесност. Во раните утрински часови во понеделник, резултатите покажаа дека Демохристијаните (Христијанско-демократската унија - CDU) најверојатно ќе формираат влада со само еден коалициски партнер. Ова значи враќање на традиционалниот двопартиски модел на владеење, кој беше доминантен во Германија во поголемиот дел од 21 век. Фридрих Мерц – новиот канцелар на Германија Најголемата излезност на германските избори во последните децении ѝ донесе најмногу гласови на Христијанско-демократската унија (CDU) и нејзината сестринска партија, Христијанско-социјалната унија (CSU). Ова значи дека новиот канцелар на Германија најверојатно ќе биде Фридрих Мерц, долгогодишен политички ривал на Ангела Меркел. Мерц, кој е бизнисмен и пилотира сопствен авион, долго време ја посакуваше функцијата канцелар. Во раните 2000-ти, тој загуби од Ангела Меркел во внатрепартиската борба за лидерството во CDU. Подоцна, како нејзино владеење се приближуваше кон крајот, неговите ставови добија сè поголема поддршка, особено кај гласачите незадоволни од нејзините политики. Меркеловото наследство, вклучувајќи ја и одлуката да ја направи Германија зависна од рускиот природен гас, како и политиката на отворени граници за бегалците во 2015 година, предизвика реакции меѓу гласачите. По изборниот пораз на CDU во 2021 година, Мерц ја презеде партијата и ја помести подесно, особено во однос на миграцијата и економијата. Тој водеше кампања фокусирајќи се на намалување на даноците и дерегулација, со цел да го заживее германскиот економски раст. Иако анкетите покажуваат дека само околу една третина од Германците веруваат дека ќе биде добар канцелар, Мерц сега има шанса да пополни политички вакуум во Европа, особено во време на нестабилни односи со администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп. Трамп и НАТО – важни прашања на изборите Американската политика, особено односот на администрацијата на Трамп кон Европа, стана клучна тема во германската изборна кампања. Минатонеделниот говор на потпретседателот на САД, Џеј Ди Ванс, на Минхенската безбедносна конференција, во кој ги критикуваше традиционалните политички партии во Европа, предизвика бурни реакции. Овој говор, заедно со промените во американската политика кон Украина, предизвика загриженост кај германските гласачи. Според анкета објавена во неделата попладне, 65 проценти од Германците веруваат дека нивната земја е ранлива на притисокот од администрацијата на Трамп и од рускиот претседател Владимир Путин. Во постизборната дебата во неделата навечер, Фридрих Мерц веднаш го отвори прашањето за безбедносните предизвици со кои се соочуваат Германија и Европа поради новата американска администрација. Што следува? Германија сега влегува во фаза на формирање влада, што би можело да трае со недели или дури и месеци. Ако Мерц успее да формира стабилна коалиција, неговата влада ќе се соочи со сериозни предизвици – од економскиот раст до стабилизирање на односите со САД и НАТО. Политичкиот пејзаж во Германија можеби се менува, но едно е јасно: новиот канцелар ќе мора да се справи со турбулентна меѓународна сцена и растечка неизвесност во Европа.
- Пчелини производи и нивна употреба во апитерапијата
Апитерапијата – збор што можеби не е секојдневно присутен во нашиот речник, но претставува практика што опстојува со милениуми. Позната како терапија со пчели, апитерапијата вклучува употреба на пчелни производи како што се медот, прополисот, матичниот млеч, пчелниот восок, пчелниот полен и дури и пчелниот отров во третмани за различни здравствени состојби. Овој холистички пристап кон лекувањето денес добива сè поголема поддршка, како дел од комплементарната и интегративната медицина. Како функционира апитерапијата? Во основа, апитерапијата се потпира на биолошки активните компоненти на пчелните производи. Истражувањата покажуваат дека тие имаат антиинфламаторни, антиоксидантни, антимикробни и имуностимулирачки својства. Поради ова, многу експерти ги сметаат пчелните производи за природна алтернатива или дополнување на конвенционалните медицински третмани. . Подоброто разбирање на составот на пчелните производи предизвикува се́ поголем интерес за нивната употреба за медицински третмани. Пчелните производи, собрани или синтетизирани, придонесуваат на заздравување со намалување на воспаленијата, подобрување на циркулацијата и поттикнување на здрав имунолошки одговор со што ги надминуваат практиките во традиционалната употреба на овие производи. Пчелната терапија е едноставна, достапна и лесна за употреба, фармацевтска алатка која се користи во конвенционалната медицина и има потенцијал да лекува различни болести. Распространетоста и зачестеноста на болестите опасни по живот, како што се рак, автоимуни болести, хронични заболувања, бактериски, габични и вирусни инфекции итн., се зголемуваат во светот. Поради штетните ефекти на синтетичките лекови врз здравјето на луѓето и зголемената стапка на отпорност на овие супстанции, сегашните фармацевтски лекови се соочуваат со сериозна криза. Од клучно значење е откривање и создавање на иновативни, природни, конвенционални и несинтетички фармацевтски производи за лекување на овие болести. Традиционалната медицина отсекогаш користела природни состојки. Апитерапијата е еден од природните терапии. Медоносните пчели (Apis mellifera) се „златни инсекти“ кои произведуваат голем број витални производи кои содржат биоактивни состојки кои со векови биле користени од различни цивилизации за лекување на разни болести. Апитерапијата го добила своето име од латинскиот збор „Apis“ (пчела). Се заснова на употреба на производи од кошницата (мед, полен, восок, матичен млеч, прополис и пчелен отров) во превенција и третман на разни болести, како и во зголемување на отпорноста на човечкото тело. Денес, дефиницијата за пчелна терапија – апитерапија - е проширена и развиена за да вклучи употреба на пчелни производи, пчелна акупунктура, па дури и обемно користење на пчелите за лекување на луѓето на природна основа. Апитерапијата е дефинирана како „уметност и наука за лекување и холистички третман преку пчелите и нивните производи во корист на човештвото и целото животинско царство“ според д-р Стефан Стангачиу, главен уредник на Меѓународната федерација на пчеларски здруженија. Употребата на медот и другите пчелни производи во третманите на луѓето може да се проследи уште од античко време. Терапевтските придобивки од пчелните производи се документирани во различни религиозни книги, како што се Библијата, Ведите и Куранот. Иако сè уште е невозможно да се одредат точните почетоци на aпитерапијата, према Роуз (1994) апитерапијата може да се следи назад до антиката во Египет и Грција. Во Кина се практикува 3-5 илјади години. Античките записи од Индија и Египет ја спомнуваат употребата на мед за заздравување на рани. Медот е регистриран во 147 рецепти за надворешни апликации на папирусот Еберс (1550 п.н.е.). Грците и римјаните користеле и пчелни производи за медицински цели. Хипократ, антички грчки лекар и „татко на медицината“, ги утврдил ефектите на медот: „Предизвикува топлина, чисти рани и чиреви, силно омекнува чиреви на усните и лечи карбункули и рани“. Медицинската вредност на пчелните производи била опишана и од Хипократ (460-370 п.н.е.), Аристотел (384–332 п.н.е.) и Гален (130–200 н.е.), кои пропишале употребата на мед и пчелен отров како лек за ќелавост. Според Аристотел, јадењето мед може да им помогне на луѓето да го одржат своето здравје и виталност.Најкорисна состојка во античката римска фармакопеја бил медот. Аристотел во својата Historia Animalium напишал дека „медот е добар како лек за болки во очите“. Освен медот, во минатото се споменува и поленот , од Кинескиот владетел по име Шен Нунг, кој зборувал за неговите придобивки уште во 2735 година п.н.е. Во египетските папируси поленот се нарекува „прашина која дава живот“. Хипократ предложил полен како третман за голем број на заболувања. Хиндусите тврделе дека поленот и медот можат да донесат здравје, виталност, среќа и мудрост. Грците верувале дека поленот и медот се храна на кралевите, што може да им даде младост и живот. Според Вагнер и други (1970), пчелниот полен е богат со хранливи материи и содржи до стотина витамини, ензими, минерали и амино киселини со содржина на вода, протеини, јаглехидрати, масни киселини и антиоксиданси.. Исто така, пчелниот восок е познат по неговата медицинска употреба во античките цивилизации.Пчелниот восок бил главна состојка во многу рецепти за масти и креми кои се користеле за лекување на изгореници, рани, модринки, болки во зглобовите и скршеници, кои се споменати во папирусот Еберс (1550 п.н.е.) и во антички Рим. Хипократ препорачува употреба на пчелин восок во случаи на гноен тонзилитис. Пчелин восок бил една од компонентите на првиот козметички крем, кој е создаден од Гален, големиот грчки лекар, во 150 п.н.е., составен од пчелин восок и маслиново масло, со емулзија од розова вода. Во антички Египет, посебно се користел прополисот. Прополис се користел ефикасно во лекувањето на раните во текот на Втората светска војна и Англо-Бурската војна. Исто така, на тоа укажува и фактот дека прополисот има грчко име и со него биле запознаени и старите Грци.. Матичен млеч се користи 70-80 години во традиционалната кинеска медицина. Матичниот млеч бил високо ценет од кинеските монаси како начин за зголемување на долговечноста и сексуалната моќ. Конечно, користењето на пчелниот отров датира од античко време. Хипократ користел пчелен отров за терапевтски цели. Последниве години има развој на пчелни производи во фармацевтски пчелни формулации. Денес, пчелните производи: мед, матичен млеч, прополис, пчелин восок, пчелен отров, пчелен полен и перга (пчелен леб), како природни лекови добиваат се поголемо значење поради нивните богати биоактивни соединенија кои се поврзани со нивната висока содржина на биоактивни молекули со корисни здравствени својства, вклучувајќи и моќни лековити својства. Во моментов поради тоа има има се поголема побарувачка за овие природни пчелни производи. Биолошки активните компоненти на пчелните производи вклучуваат јаглехидрати, протеини, пептиди, липиди, витамини, минерали,, полифеноли, флавоноиди, терпеноиди и мали количини на други соединенија. Хранливата вредност на нивните хемиски компоненти секако го подобрува здравјето и функционирањето на телото. Повеќе студии, исто така, покажаа дека активните соединенија содржани во пчелните производи имаат одличен антиоксидантно, антимикробно, антиинфламаторно, имуномодулаторно, антипролиферативно, антиканцерогено, антитуморно и антиалергично својство. Производи добиени од пчелите сл.1 Медот е најчесто употребуван производ добиен од пчели. Тоа е типично слатка, вискозна, златно обоена течност произведена од пчелите како нуспроизвод на цветен нектар, кој пчелите го складираат во нивните кошници за последователна употреба како извор на исхрана. Неговиот сложен хемиски состав, разновидноста на боите и вкусот се менуваат во зависност од изворот на ботаничките состојки на медот]. Иако најчесто се користи како засладувач, традиционално е препознатлив по некои терапевтски својства. Тоа е мешавина од фитохемикалии со историја на ефикасни антибактериски, антиинфламаторни и антиоксидантни агенси . Пчелите работнички првично собираат нектар од цвет користејќи ја својата рилка и го складираат во медниот желудец, за да го транспортираат нектарот до кошницата. Откако пчелите-работници ќе стигнат до кошницата, друга група пчели, познати како домашни пчели, го собираат нектарот од пчелите-работници и почнуваат да го обработуваат со помош на ензимите инвертаза и гликоза оксидаза, што резултира со промена во составот и pH вредноста на нектарот.. Постепено, молекулите на шеќер почнуваат да се трансформираат, што резултира со формирање на глуконска киселина и водород пероксид. Овие молекули се првенствено одговорни за киселинските и антибактериските својства на природниот мед. Вишокот вода од нектарот потоа се елиминира со изложување на топол, сув воздух во кошницата. За да го засилат протокот на воздух низ кошницата, пчелите ги шират своите крилја. Ова континуирано вентилирање помага во намалувањето на содржината на влага во нектарот преку испарување. Овој процес на дехидрација го концентрира медот, што резултира со раствор од презаситен шеќер кој содржи органски киселини, минерали, амино киселини, витамини, феноли и други помали супстанции. Матичнaта млеч е најсуштинската компонента на исхраната на пчелните ларви. Млечот е производ на секреција на цефаличните жлезди на пчелите-доилки и клучен за диференцијација на пчелите. Пчелите работнички лачат матичен млеч, бела, вискозна течност слична на желе, од нивните мандибуларни и пофарингеални жлезди. Содржи вода (50–60% w / w ), протеини (18% w / w ), јаглехидрати (15% w / w ), липиди (3–6% w / w ), минерални соли (1,5%) и витамини, па оттука се нарекува „суперхрана“. Со матична млеч во првите неколку дена се хранат ларвите на пчелите, додека матицата со неа се храни во текот на нејзиниот живот. Оваа суперхрана е главната причина зошто пчелата матица расте поголема и живее подолго од другите пчели. Понатаму, откриено е дека матичниот млеч содржи пептиди познати како желеини, за кои е утврдено дека поседуваат антимикробни својства in vitro]. Прополисот , често познат како пчелен лепак, е смолеста супстанца произведена од пчелите работнички со комбинирање на плунка и пчелин восок со смоли собрани од пупки од дрвја, сокови или други ботанички извори. Тоа е главно поврзано со заштитните функции за пчеларникот. Буквално, тоа значи „одбранбен материјал за кошница“, што може да се преведе од грчките зборови „про“, што значи „пред“ и „полис“, што значи „град“. Се користи за запечатување на сите несакани отворени простори или пукнатиини присутни во кошницата на пчели. Дополнително, прополисот се користи за измазнување на внатрешната површина, одржување на топлинска изолација за регулирање на оптималната внатрешна температура на кошницата, намалување на загубата на вода од кошницата, спречување на атмосферски влијанија на кошницата и заштита од инвазија на предатори. Исто така, придонесува за одржување на асептична внатрешна средина поради неговите антибактериски својства и се користи за покривање на трупови на починати бубачки и други предатори кои навлегле во кошницата. Пчелниот полен , попознат и како амброзија, е типично топче од цветен полен собран во природата, спакуван од пчелите работнички и се користи како главна храна во кошницата. Пчелите работнички собираат полен од прашниците присутни во цветовите, го мешаат со секрети од плунковни жлезди или нектар и го таложат на нивните задни ноз . Пчелниот полен се собира и транспортира до кошницата од пчелите-работници, каде што се депонира во келиите и во комбинација со секрети се запечатува со капка мед]. Пчелниот восок е сложена супстанција која се лачи во течна форма од одредени жлезди кои произведуваат восок на внатрешните површини на абдоминалните сегменти на помладите пчели работнички на возраст помеѓу 12 и 18 дена]. Активноста на восочните жлезди се намалува кај постарите пчели, но може да се рестартира во итен случај. Повеќето пчелин восок се произведува за време на периодот на раст на пчелната колонија во умерени климатски услови. Откако ќе дојде во контакт со воздухот, се зацврстува во восочен материјал, кој пчелите го преобликуваат со вилиците за да ги изградат саќето со додавање на полен и прополис. Пчелите-работнички во кошницата го собираат и го користат за изградба на рамки со ќелии за складирање на мед, како и за легло во кое се одгледдуваат јајаца и ларви од кои се изведуваат пчели.. Чистиот пчелин восок е практично безбоен кога го лачи пчелата. Меѓутоа, со текот на времето, по контакт со мед и полен, тој добива силна жолтеникава нијанса, а на крајот станува кафеав бидејќи поприма боја од прополисот и кожурците од изведение пчели. Пергата или Пчелниот леб е природна супстанција и примарен извор на храна за пчелите. Направено е со ферментирање на поленот, пчелните секрети и нектарот во внатрешноста на ќелиите во саќето на кошницата. За време на складирањето во саќето, пчелниот полен е подложен на дигестивни ензими и се подложува на ферментација со млечна киселина за да се создаде пчелен леб. Специфичната содржина на пчелниот леб се менува не само врз основа на растенијата што ги собираат пчелите, туку зависно и од регионите, годишните времиња, па дури и во зависност од различни периоди од денот. Пчелниот отров , познат и како апитоксин, е безбојна, кисела течност која пчелите ја лачат преку нивните убоди во самоодбрана. Се произведува во отровните жлезди во абдоминалната празнина на женските пчели работнички (машките пчели- трутовите не ги поседуваат овие жлезди). Сите овие производи содржат различни биоактивни соединенија. Медицинските и здравствените придобивки поврзани со пчелните производи се одлика на голем број на овие биоактивни соединенија, но има голем број други соединенија кои се уште се истражуваат. Преглед на овие биоактивни соединенија кои се пронајдени во секој од пчелните производи прикажани се на Слика 2.. слика 2: Пчелини продукти, состав, и биоактивни својства; Автор: СамоједИ.Ч. за Мала медена работилница на Дива;
- Берлинале повторно обвинето за антисемитизам по контроверзен слоган
Тилда Свинтон доби почесна Златна Мечка за животно дело Берлинскиот меѓународен филмски фестивал, еден од најистакнатите филмски фестивали во светот, се соочи со нови обвинувања за антисемитизам откако хонгконшкиот режисер Џун Ли, на премиерата на неговиот филм „Queerpanorama“, го прочита говорот на иранскиот глумец Ерфан Шекариз. Говорот, кој ја критикуваше германската влада и нејзините културни институции, вклучувајќи го и самиот Берлинале, за поддршка на „апартхејдот, геноцидот и бруталното уништување на палестинскиот народ“, содржеше и контроверзен слоган: „Од реката до морето, Палестина ќе биде слободна“. Овој слоган, кој се однесува на територијата помеѓу реката Јордан и Средоземното Море, вклучувајќи ги Израел и окупираните палестински територии, е предмет на жестоки дебати. Додека некои активисти за палестински права го опишуваат како повик за мир и еднаквост, други, вклучувајќи ги и германските судови, го сметаат за повик за уништување на Израел и исфрлање на еврејското население. Германското Министерство за внатрешни работи го стави слоганот на списокот на забранети симболи, нарекувајќи го „заштитен знак“ на Хамас. Сепак, некои судови во Германија се спротивставија на ова толкување, оставајќи ја одлуката за казнивоста на слоганот во рацете на поединечните случаи. Ова не е првпат Берлинале да се најде во центарот на вакви контроверзии. Минатата година, критиката кон израелската политика за време на церемонијата на доделување на наградите, особено од страна на израелските и палестинските режисери на документарецот „No Other Land“, доведе до обвинувања за антисемитизам и повици за подобро управување со вакви ситуации. Како одговор на минатогодишната криза, Берлиналето објави нови насоки насловени како „Прашања и одговори за почитување и отворен дијалог за време на Берлинале“. Овие насоки ја нагласуваат посветеноста на фестивалот на заштитата на слободата на говорот, истакнувајќи дека германските закони за слобода на изразување се „исклучително сеопфатни“ и дека тие „завршуваат само кога ги повредуваат правата на другите, стануваат дискриминаторски или ја загрозуваат јавната безбедност“. Насоките, исто така, ги разјаснуваат гласините дека Берлинале ги забранува симболите на солидарност со Палестина, како што се кефија марамите или обележјето со лубеница. Сепак, симболите кои се општо забранети со германскиот закон, како што е свастиката, очигледно се забранети на фестивалот. Посебен дел од насоките е посветен на фразата „Од реката до морето“, наведувајќи дека нејзината употреба „изискува посебна внимателност“ и дека во Берлин веќе има случаи каде таквите изјави беа предмет на судски постапки. Реакции и одбрани Триша Татл, американската филмска кураторка која ја презеде функцијата директор на Берлиналето во април 2024 година, изрази жалење за инцидентот на премиерата на „Queerpanorama“. Таа нагласи дека учесниците беа предупредени за политичките изјави кои се особено чувствителни и потенцијално казниви. Сепак, Татл истакнува дека фестивалот не може да ги ограничува уметниците во нивното право на слободно изразување. „Ако ги замолчиме луѓето, наскоро нема да имаме меѓународен филмски фестивал“, рече Татл. „Ние цврсто се спротивставуваме на секаков облик на антисемитизам, но мора да осигураме дека слободата на изразување ќе биде зачувана.“ Политизирана Тилда Фестивалот започна со проекцијата на „The Light“, но вистинскиот момент на возбуда дојде кога Тилда Свинтон се качи на сцената за да го прими Златниот мечок :) за животно дело. Во својот инспиративен и остар говор, Свинтон го опиша Берлин како „безгранично царство без политика на исклучување, прогон или депортација“. Таа го нарече филмот како медиум „голема независна држава“ која е „вродено инклузивна и отпорна на обиди за окупација, колонизација или приватизација“ — очигледен коментар за изјавата на Доналд Трамп дека Газа може да стане туристичка дестинација. Нејзиниот говор на церемонијата на отворање беше полн со осуда на „настојувањата на окупација, колонизација, преземање, сопственост или развојот на ривиерски имоти“, што некои медиуми го протолкуваа какo критика кон Израел. Луиза Нојбауер и покрај ледените температури се појави само во својата порака Не запре со својот протест ниту на прес-конференцијата, кога Свинтон изрази поддршка за палестинската кауза, иако не именуваше конкретни земји или политичари. Свинтон, која долги години е активистка за палестинските права, изрази восхит кон движењето BDS (Boicot, Desinversión y Sanciones), но истакна дека одлучила да учествува на фестивалот бидејќи смета дека нејзиното присуство може да биде корисно за сите заеднички каузи. Германски славни личности со повик да се врати Дејвид Кунио, актер кој е држен како заложник во Газа Берлинале се наоѓа на крстопат помеѓу обврската да ги почитува германските закони и традицијата на слобода на изразување. Додека некои критичари сметаат дека фестивалот треба да биде построг во контролата на политичките пораки, други веруваат дека ограничувањето на слободата на говорот ќе ја загрози неговиот меѓународен углед. Со оглед на тоа колку воздухот беше густ од политичките пораки и гестови, и покрај обидот да се измазнат со холивудски сјај, не е некое изненадување што на крајот на денот - некој беше скандализиран и навреден. Оваа ситуација има елемент на драмедија - сценарио од кујната на Саша Барон Коен. Берлинале на 75 години: Ѕвезди, политика и филмска магија во обновено холивудизирано издание На својот 75-ти роденден, Берлинале се подмлади со нов изглед. Историскиот филмски фестивал докажа дека, и покрај тоа што е малку за‘рѓан и има брчки, се́ уште е доволно кул за да се дружи со Тимоти Шаламе, Роберт Патинсон и Џејкоб Елорди. Ненадејниот кул фактор во Берлин може да се припише на новата директорка, Триша Татл, која ги открива и одржува креативните текови но и носи повеќе А-листери на проекциите (оние кои обично можат да се видат во Кан или Венеција). „Целата индустрија навистина го сака Берлиналето да биде силно“, изјави Татл за Variety . Тимоти го освојува Берлин во тренерки Тимоти Шаламе пристигна во Берлин на Денот на вљубените за специјална проекција на „A Complete Unknown“ и веднаш стана главна тема во медиумите поради неговиот розев дукс и маица без ракави, кои ги носеше на црвениот тепих среде снежна бура. Внатре во киното, тој доби интересно друштво — неговата девојка Кајли Џенер. Со оглед на тоа што околу 20% од гласачите на Оскарите се меѓународни членови, можно е идните оскаровски кандидати да го следат овој пример и да го искористат Берлин како клучна станица во текот на наградната сезона. (Не)склучување договори И покрај присуството на големи ѕвезди и возбудливи наслови, годинашниот филмски базар беше забавен на фронтот на купопродажбата. Наместо традиционалното целоноќно преговарање на лице место, сé повеќе режисери испраќаат линкови до студијата дома, оставајќи го договарањето за подоцна. По сличната ситуација на овогодинешниот Санденс, Берлин исто така не виде многу потпишани договори во првите денови. Сепак, Sony Pictures Classics ги обезбеди правата за Северна Америка за трилерот со Џоди Фостер, „Vie Privée“, а Mubi и Focus ги купија правата за „The History of Sound“ со Пол Мескал и Џош О’Конор. Овие договори, сепак, биле договорени пред почетокот на фестивалот. Фактор на возбуда Најголемото откритие на Берлинале оваа година не беше филм, туку минисеријата „The Narrow Road to the Deep North“, во која главната улога ја игра Џејкоб Елроди, а режисер е Џастин Курцел. По прикажувањето на првите две епизоди, серијата остави силен впечаток кај фестивалската публика. Интересно е што таа сé уште нема дистрибутер во САД, но многу компании веќе покажуваат интерес. Познати продуценти во Берлин Основачите на продукциската куќа Plan B , Деде Гарднер и Џереми Клајнер, беа меѓу ретките продуценти од висок ранг кои се појавија на Берлинале. Нивната компанија, која ја води и Бред Пит, го прикажа новиот филм на Бонг Џун Хо, „Mickey 17“, неговото прво остварување по оскаровскиот „Parasite“. Гарднер исто така беше дел од посебен разговор на Европскиот филмски пазар, што беше голем успех за новата директорка на пазарот, Тања Мајснер, но и за Татл, која има блиски врски со американската филмска индустрија од нејзината претходна позиција во BFI London Film Festival. Берлинале оваа година покажа дека сé уште има моќ да привлекува големи имиња и да диктира трендови. Иако дел од традиционалните пазари можеби се менуваат, фестивалот останува место каде што културата, политиката и ѕвездената моќ се испреплетуваат на највисоко ниво.
- Зошто бездомните мачки на Рим имаат посебно место во срцето на градот
Рим е познат по своето историско и културно наследство, но еден помалку познат аспект на градот е неговата длабоко вкоренета традиција на грижа за бездомните мачки. Оваа посебна врска помеѓу мачките и Вечниот град трае со векови, датирајќи од античко време и продолжувајќи до денес. Според историските записи, врската помеѓу Рим и неговите мачки може да се проследи до 5 век, а археолошките докази потврдуваат присуство на мачки во познатите пазари на Трајан. Овие животни не само што ги населувале древните урнатини, туку и станале дел од културната историја на градот. Тие се појавуваат во сонетите на римските поети Трилуса и Бели, додека италијанскиот писател Џани Родари ги опишува како „културни мачки“ кои „само се собираат на најславните места“, како што се Пантеонот и Форумот. Па не е чудно што Вечниот град направи значаен чекор во заштитата на своите бројни мачки, доделувајќи официјален статус на заштита на некои од најпознатите засолништа за мачки. Меѓу нив се и „Колонија Фелина ди Торе Аргентина“, засолниште изградено во рушевините поврзани со атентатот на Јулиј Цезар, и друго засолниште во близина на историската Пирамида на Цестиј. Со повеќе од 5.000 колонии на мачки расфрлани низ Рим, многу од нив сместени покрај античките знаменитости, бездомните мачки во градот долго време се згрижувани од локални жители познати како „гатаре“ (мачкарки). Овие грижливи луѓе со генерации се грижат за мачките, одржувајќи ја жива врската која датира уште од најраните денови на Рим. Официјалниот статус на заштита е признание за важноста на овие колонии за културното наследство на Рим и за благосостојбата на животните. Тој обезбедува правна рамка за заштита на засолништата и за поддршка на работата на гатарите. „Ова е важен чекор за заштита на нашите мачки и за признавање на работата на луѓето кои се грижат за нив“, изјави претставник на градската власт. „Мачките се дел од историјата на Рим и ние сме посветени на нивната благосостојба.“ Поддржувачите од целиот свет можат да придонесат за иднината на овие засолништа за мачки преку донации или програми за далечинско посвојување, осигурувајќи дека градските мачки ќе продолжат да напредуваат покрај неговата вековна историја. Оваа одлука на Рим е пример за тоа како градовите можат да ги заштитат своите животни и да го зачуваат своето културно наследство. Мачките на Рим сега имаат поголема сигурност и поддршка, што им овозможува да продолжат да бидат дел од шармот на Вечниот град. Рим дури има и посебен збор за луѓето што традиционално се грижат за бездомните мачки – “gattare”(мачкарки). Овие волонтери, најчесто жени, со години ги хранат и згрижуваат мачките на градските улици. Најпознатата „гатара“ била славната италијанска актерка Ана Мањани, добитничка на Оскар, која редовно ги хранела мачките на Ларго Аргентина.













