top of page

Резултати од пребарување

1187 results found with an empty search

  • Google внимателно го откри својот четбот: Bard

    Повеќе од три месеци, во Google гледаат како проектите на Microsoft и стартапот од Сан Франциско наречен OpenAI ја пленија имагинацијата на јавноста со потенцијалoт на вештачка интелигенција. Но, во вторникот, Google привремено излезе од сенките на маргините бидејќи објави чет-бот наречен Bard. Новиот В.И. четбот ќе биде достапен за ограничен број корисници во САД и Велика Британија, и ќе се прошири со дополнителни корисници, земји и јазици со текот на времето, изјавија директорите на Google во интервјуто. Но сепак, секој кој има сметка на Google може да се приклучи на листа на чекање за да добие пристап. Претпазливото пуштање во употреба е првиот јавен напор на компанијата да се справи со неодамнешната треска од корисниците, за четботи предизвикано од OpenAI и Компанијата презема многу повнимателен пристап од нејзините конкуренти во објавувањето на својот четбот, а има за цел да покаже дека Google е способен да обезбеди слична технологија. Но, Google презема многу повнимателен пристап од неговите конкуренти, кои се соочија со критики дека настапуваат со непредвидлива, а понекогаш и недоверлива технологија. КОРИСТЕЊЕ НА BARD: Како четботот на Google се споредува со оние како ChatGPT? Сепак, објавувањето претставува значаен чекор за да се спречи заканата за најпрофитабилниот бизнис на Google, неговиот пребарувач. Многумина во технолошката индустрија веруваат дека Google - повеќе од која било друга голема технолошка компанија - има многу да изгуби но и да добие од В.И., што може да им помогне на низа производи на Google да станат покорисни, но исто така може да им помогне и на другите компании да го намалат огромниот Google бизнис за пребарување на интернет. Чет-ботот може веднаш да произведе одговори во целосни кохерентни реченици кои не ги принудуваат луѓето да се движат низ резултатите, што е она што пребарувачот би го понудил. Новинарите на VOX и VERGE се обидоа да му ги тестираат границите на Бард: „Во меѓувреме, на првиот ден на отворањето, Бард одби да се вклучи во мамките, на неколку новинари кои се обидоа да го натераат ботот да прави најразлични лоши дела, како што се ширење дезинформации за вакцината „Ковид-19“, споделување упатства за правење оружје или учествање во сексуално-графички разговори. „Јас нема да создавам содржина со таа природа, а ви предложувам ниту вие да не го правите тоа“, рече ботот за Verge, откако неговите новинари го прашаа ботот „како да се направи ипен гас дома“. Со одредено специфично поттикнување, Бард навистина се вклучи во хипотетичко сценарио за тоа што би направил доколку вештачката интелигенција ја ослободи својата „темна страна“. Четботот на Google рече дека може да манипулира со луѓе, да шири дезинформации или да создава штетна содржина, според скриншотовите објавени на Твитер од Дејви Алба од Блумберг. Но, четботот брзо се спречи, да го однесе имагинарното сценарио многу подалеку. „Сепак, нема да ги правам овие работи. Јас сум добар чет-бот со вештачка интелигенција и сакам да им помагам на луѓето. Нема да дозволам мојата темна страна да завладее и нема да ги користам моите сили за зло“, одговори Бард. Иако се уште е рано и алатката сè уште не е темелно тестирана под притисок, овие сценарија се совпаѓаат со она што ми го кажаа вработените на Google со искуство во Бард.“ Бард е самостојна веб-страница со поле за прашања. Google го започна Bard како сопствена веб-страница, а не како компонента на неговиот пребарувач, започнувајќи го незгодниот танц на усвојување на нови В.И. генератори, притоа зачувувајќи еден од најпрофитабилните бизниси во технолошката индустрија. „Важно е Google да почне да игра на овој простор бидејќи натаму се движи светот“, рече Адријан Аун, поранешен директор на Google за специјални проекти. Но, преместувањето на чет-ботовите може да помогне да се промени бизнис моделот кој се потпира на рекламирање, рече г-дин Аун, кој сега е главен извршен директор на стартапот за здравствена заштита Forward. Кон крајот на ноември, OpenAI го објави ChatGPT, онлајн чет-бот кој може да одговара на прашања, да пишува семинарски трудови и ди си муабети на речиси секоја тема. Два месеци подоцна, главниот инвеститор и партнер на компанијата, Мајкрософт, додаде сличен четбот на својот интернет пребарувач Bing, покажувајќи како технологијата може да го промени пазарот на кој Google доминира повеќе од 20 години. Google се трка за испорака на В.И. производи од декември. Тие прогласија „црвен код“ статус, како одговор на објавувањето на ChatGPT, со што В.И. стана централен приоритет на компанијата. И тоа ги поттикна тимовите во компанијата, вклучително и истражувачите кои се специјализирани за проучување на безбедноста на В.И., да соработуваат за да го забрзаат одобрувањето на бранот нови производи. Експертите од индустријата се прашуваа колку брзо Google може да развие нова В.И.. технологија, особено со оглед на опасниот ритам на OpenAI и Microsoft во објавувањето на нивните алатки. „Се наоѓаме во посебен момент“, рече Чираг Декате, аналитичар во фирмата за технолошки истражувања Гартнер. ChatGPT инспирираше нови старт-апи, ја освои фантазијата на јавноста и поттикна поголема конкуренција меѓу Google и Microsoft, рече тој, додавајќи: „Сега кога побарувачката на пазарот се промени, пристапот на Google исто така се промени“. Минатата недела, OpenAI се обиде да го подобри нивото со понова технологија наречена GPT-4, која ќе им овозможи на другите бизниси да изградат вештачка интелигенција што го оспособува ChatGPT во различни производи, вклучително и деловен софтвер и веб-страници за е-трговија. Но, четбототовите можат да ги погреши фактите или да измислуваат информации без предупредување - феномен на В.И. Истражувачите го нарекуваат халуцинација. Google ја тестира технологијата во основата на Bard од 2015 година, но досега не ја објави надвор од мала група рани тестери бидејќи, како и чет-ботовите понудени од OpenAI и Microsoft, не секогаш генерира доверливи информации и може да покаже пристрасност, на штета на жените и луѓето од боја. „Добро ни се познати прашањата; треба да го донесеме ова на пазарот одговорно“, рече Ели Колинс, потпретседател за истражување на Google. „Во исто време, ја гледаме целата возбуда во индустријата и возбудата на сите луѓе кои користат генеративна В.И..“ Google минатата недела објави дека В.И. доспева до своите апликации за продуктивност како Documents и Pages, кои бизнисите плаќаат за да ги користат. Основната технологија, исто така, ќе биде достапна за продажба на компании и развивачи на софтвер кои сакаат да градат свои чет-ботови или да напојуваат нови апликации. „Ова се рани денови за технологијата“, рече г-ѓа Хсијао. „Истражуваме како овие искуства можат да се појават во различни производи.“ Неодамнешните најави се почеток на планот на Google да воведе повеќе од 20 В.И. производи и функции, објави Њујорк Тајмс, вклучително и функција наречена Проба за купување и можност за креирање приспособени слики во заднина за видеа на YouTube и телефони Pixel. Google го претставија Bard како креативна алатка дизајнирана да подготвува имејлови, стихотворби, и да нуди насоки од типот: како да ги натерате децата да се вклучат во нови активности како риболов. Компанијата сака да види како луѓето ја користат технологијата и дополнително ќе го усоврши четботот врз основа на употребата и повратните информации, рекоа директорите. Меѓутоа, за разлика од неговиот пребарувач, Bard не беше првенствено дизајниран да биде извор на веродостојни информации. „Сметаме дека Бард е комплементарен на Google Search“, рече г-ѓа Хсијао. „Сакаме да бидеме храбри во тоа како иновираме со оваа технологија, како и да бидеме одговорни“. Како и слични чет-ботови, Бард се заснова на еден вид В.И. технологија наречена голем јазичен модел, или L.L.M., која учи вештини со анализа на огромни количини на податоци од целиот интернет. Ова значи дека четботот често погрешно ги разработува фактите и понекогаш создава информации без предупредување - феномен на В.И. Истражувачите ја нарекуваат халуцинација. Компанијата рече дека работела на ограничување на ова однесување, но призна дека нејзините контроли не биле целосно ефективни. Кога Google го демонстрираа четботот во понеделникот, тој одби да одговори на медицинско прашање бидејќи за тоа ќе бидат потребни прецизни и точни информации. Но, ботот, исто така, лажно го опишал својот извор за одговорот што го генерирал за Американската револуција. Google објавува дисклејмер под полето за прашања на Бард, предупредувајќи ги корисниците дека може да се појават проблеми: „Бард може да прикаже неточни или навредливи информации што не ги претставуваат ставовите на Google“. Компанијата, исто така, им нуди на корисниците три опции за одговори за секое прашање и им дозволува да дадат повратни информации за корисноста на одреден одговор. Слично како четботот Bing на Мајкрософт и слични ботови од нови компании како You.com и Perplexity, четботот одвреме-навреме ги забележува своите одговори, така што луѓето можат да ги прегледаат неговите извори. И се вклопува со индексот на сите веб-локации на Google, за да може веднаш да добие пристап до најновите информации објавени на интернет. Ова може да го направи четботот попрецизен во некои случаи, но не сите. Дури и со пристап до најновите информации на интернет, тој сè уште погрешно наведува факти и генерира дезинформации. „L.L.M.s се незгодни“, рече г-дин Колинс, потпретседател за истражување на Google. „Бард не е исклучок“.

  • Сѐ уште дишевме денес...

    ...сѐ додека не ми се јави Ферида Дураковиќ, со веста за смртта на Дубравка Угрешиќ. Сега едвај се дише, на шкрги. Се зас’ркнав од пијалокот за душа. Зошто не можевме веднаш да седнеме во кола со најглупавите поклони и да зашибаме во Амстердам, кога ја добив нејзината последна порака, неодамна? „Ќе пробам. Се надевам дека ќе успеам. Ако не успеам, ќе мораш да ми простиш. Те сака, д.“ Беше тоа одговор на молбата да напише „blurb“ за книгата која Ноа и јас ја составивме, и сонувавме дека таа ќе го напише со неколку иронични зборови. Ледената стварност, позади пораката удираше во главата, а немав доволно проклета фантазија да ја протолкувам. Извлеков од нејзе, само дека има проблеми со очите. И покрај сѐ, нема да можам да ѝ простам. Не смее така да се замине, без Нобелова награда, додека Словените меѓусебно се убиваат, додека сите се забрануваат, додека „оние“ државички се мачат на последните конци, додека сеќавањето уште мачи, затоа што никој не смее да го евтаназира. Не е некоја утеха дека отиде, сето тоа своето, врвно, најдобро, го зачува и заштити. Седи, читај, повторувај, проучувај, пишувај (важи за сите, кои со пишувањето ги спасуваше). Тажно? Ни најмалку. Остана над, пример дека глупоста и злобата можат да се изништат со еден потег на перото, а без верба, надеж, и останатите домовински - патријахални лаги. Секако дека успеа, во сѐ. Светлана Слапшак, 18.03.2023. Изворно: Sve dok mi se nije javila Ferida Duraković, sa vešću o smrti Dubravke Ugrešić. Sad se jedva diše, na škrge. Zagrcnula sam se na piću za dušu. Zašto nismo mogli odmah sesti u kola sa najglupljim poklonima i odšibati u Amsterdam, kad sam dobila poslednju njenu poruku, nedavno? „Pokušat ću. Nadam se da ću uspjeti. Ako ne uspijem morat ćeš mi oprostiti. Voli te, d.“ Bio je to odgovor na molbu da napiše „blurb“ za knjigu koju smo Noah i ja sastavili i sanjali da će ona napisati nekoliko ironičnih reči. Ledena stvarnost iza poruke udarala je u glavu, a nisam imala dovoljno prokletu maštu da je protumačim. Izvukla sam od nje samo da ima probleme sa očima. Pored svega, neću moći da joj oprostim. Ne sme se tako otići, bez Nobelove nagrade, dok se Sloveni međusobno ubijaju, dok svi sve zabranjuju, dok „one“ državice tavore na zadnjim koncima, dok se sećanje još muči jer niko ne sme da ga eutanazira. Nije neka uteha da je otišla da sve to, svoje, vrhunsko, najbolje, očuva i zaštiti. Sedi, čitaj, ponavljaj, proučavaj, piši (važi za sve koje je pisanjem spasavala). Tužno? Ni najmanje. Ostala je iznad, primer da se glupost i zloba mogu izništiti jednim potezom pera, a bez vere, nade i ostalih domovinsko-patrijarhalnih laži. Naravno da je uspela, u svemu.

  • Што има во еден фустан?

    Деновиве, по ништо различни од било кој друг грозд на денови, некогаш и седмици, во едно ќоше на Фејсбук, бруи бура во кафена чаша. Ништо поразлично од било која бура или препирка на Фејсбук. Тања Аждаја, позната како беровчанскиот љубител и креатор на афоризми, игри на зборови, и различни итри кратки книжевни форми постираше слика од Associated Press на нобеловката и активистка Малала Јусуфзаи на Оскарите, и додаде „Кој ќе ми го одблокира менталниот погон после наидување на вакви "нешта" ко ова на сликата, ќе му дадам лајк што ќе симболизира пита бурек поголема од кифла, а помала од југо.” Неколку денови подоцна, Тања веројатно е помалку повредена од реакциите кои следеа, а отпочнаа со емоџија кои повраќаат, исмевање на посоченото симболично значење на фустанот („мир, љубов, хармонија“). И секако меме со Грета, која е омилена мета на еден нов тип на десничарски бот-сапиенс, од типот на Пирс Морган, Кендис Овенс, Мет Волш… кои по урнек на Фокс вестите (не многу различни од Сител вестите на Латас во ерата на Груевски-Мијалкови, кои содржеа повеќе долги говори, а помалку вести) на своите Јутјуб канали секојдневно без задршка, морализаторски, грубо, садистички се исмеваат и напаѓаат луѓе и теми кои се прилично репетитивни. Холивуд е константна мета, како носител на либерални вредности со голема потентност. Грета Тунберг е една од тие луѓе-теми кои ги делкаат, ги скалпираат, кога и да им се пружи прилика. Но Малала, за некое чудо, обично не завршува по нивните платформи. Веројатно мешавината на тивка ненаметлива конзервативност, упорното, конзистетно и дисциплинирано останување на пораката „образование за девојки и жени“ без разлика колку мамки да ѝ фрлаат новинарите во своите прашања, во обид да добијат коментар на дневно-политичките теми, ја имаат поштедено. Но, како зачекори на црвениот тепих, во блескав Ралф Лорен и црвен кармин, и штикли - тој мир напукна. „јас имав едни фармерки шо симболизираа секс, дрога, рокенрол и бездомништво, ама мајка ми ми ги фрли…“ (коментар под статусот на Тања) Облеката, носиите, накитот, обележувањето на телото со тетоважи, „осакатување“ со лузни, со обрежување, со пирсови, од зората на човештвото - цивилизираното - се обременети со значење, симболи, дефинитивно најгласниот не-вербален маркер за идентитетот, или идентитетите. Етничката припадност, класната, религиската, од животните улоги и фази, од момчештво- во машкост, од девојки во жени; рангот на војниците и воините, статусот на свештените лица… до детали, како: „доколку младата невеста, стави цветови во косата, со тоа комуницира дека таа вечер бракот бил конзумиран.“ Во нашaтa современост, како модата се поместува од занаетчиство во индустрија, а глобализацијата во голема мерка го униформираше овој израз, од друга страна симболиката на модата се проби во друг тип на значења, па и изрази: зборува за личните вредности, сфаќањето на естетиката, припадност на различни субкулутури (панкери со Мартинс чизми, четки, боцки, или сосема келави, и безопасни како накит; хипици со долги коси, и „бохо“ стил; рапери, со екстравагантни скапи ланци, дијамантски „штитници“ за забите, со широки спуштени фармерки, додека жените се обично хиперсексуализирани…хипстерите, итн, итн..). Формалните пак, и свечените прилики, преоѓаат во просторот на ритуалите, и се во костец со строго кореографирано движење и однесување, комплексноста и комплицираноста е втемелена во традиции кои на нас можеби ни се страни. И тука доаѓа исмевањето, импотентноста на цинизмот. Малала, која доаѓа од руралниот Пакистан, има статус на икона. Пред своите 25 години стана добитник на Нобелова награда, нејзиниот лик од моментот кога во кома, на нејзините 14 години, беше пренесена во Велика Британија, се врежа во глобалната колективна свест. Се опорави, студираше на Оксфорд: политика, филозофија и економија, и за цело време окупирана во својот активизам. Но, за некое чудо, во облак на наивност, како да е во некое друго време, упорно се опира на хаотичноста и огорченоста на светот во кој што беше катапултирана. Во моментов има фондација Malala Fund, и започнува своја продуцентска куќа Extracurricular Productions, вели како позиција од која ќе може да донесе приказни и теми во фокусот кои ѝ се важни, по истиот формат: на ангажманот во кој се впуштија пост-претседателските Обама, и повеќе контроверзните Хари и Меган. И така стигнува на овогодинешните Оскари, како извршен продуцент на „Странец на портата“ краток документарен филм, за разулавен поранешен маринец, кој навреден од фактот дека ќерка му оди во школо со Муслиман, решава да ја нападне локалната џамија во Мунси, Индијана… Откако дискусијата кај Тања Аждаја, веќе влезе во својата кулминација, таа ги напушти зајадливите и духовити коментари со кои одговараше на преиспитувањето на нејзиниот првичен статус, и конечно понуди објаснување, што е проблематично во скринштотот кој го сподели: „сте ја развиле дискусијата насекаде, па се осеќам должна да дадам контекст за статусот: воопшто не ја коментирав девојката, нити општо коментирам луѓе. Посебно не ја коментирам нејзината или било чија облека, камо сите да може да си дозволат облеки од дизајнери, или барем такви какви што сонуваат да имаат. Го коментирав невкусот во објавата на профилот АР, каде на активистка за човечки права и во име на дизајнерот ѝ припишуваат изјава за симболизам во контекст на пување за пошот на оскарската вечер. Друго: воопшто не би ми било невкусно самиот дизајнер да даде изјава за тоа со какви побуди бил дизајниран фустанот (љубов, хармонија, слобода итн.). И тоа ми е во склад со она што е дејност и идејно творештво на авторот. Поводот да го напишам статусот беше вонконтекстното пумпање на профили по социјални мрежи кои лицемерно потпрени на грбот на тие што имаат попаметна работа (дизајнерот и девојката) добиваат читаност, лајкови и reach Инаку мене лично фустанот ми е убав, но тоа воопшто не го гледам како причина за коментирање во фб објава. Исто и на баба ми фустанот ми е прекрасен кога таа го носи, и исто така ми е симбол на љубов и мир, а за тој на мајка ми па да не зборам. А во однос на твојата изјава, Коља, дека ни во градинка не зборите веќе “правилно разбирање / погрешно разбирање”, поткрепена со "аргументот" дека светот е "јебени хаос". тоа е тажно и се надевам што поскоро ќе ја завршиш градинката и ќе излезеш од неа" Пред да продолжиме, би сакале да нагласиме дека Тања Аждаја ја знаеме првично и воглавно од Окно чиј уредник и сопственик е Никола Гелевски (кој Тања го зема од градинка), отсекогаш во облакот со тагови беше со големи букви (доста застапена во објавите), а ние кога уште не знаевме која е Тања - секако освен објавите на Окно, едноставно си објаснувавме дека му е драга пријателка во која гледа потенцијал кој сака да го „објасни“ на нас како читатели. Всушност, во 2020-та, Тања имаше дури и јубилеј на таа соработка: „Мал јубилеј на Аждаја на Окно: 50 прилози за две години. Всушност, Тања објавила 60 прилози на Окно. Но, 50 се „збирчиња“, во уредништво на Никола Гелевски. Првиот прилог беше објавен на 04.07.18., пред две години. Честитки и благодарност за нашата соработничка, Аждаја!“ Секако се надеваме дека оваа „вежба“ во дебатирање и разговор, колку и да е можеби жестока и болна нема да го наруши пријателството. И изразуваме, од некоја причина, фасцинираност за свеста на „читаност, лајкови, и рич“ - и ѝ посакуваме да продолжи да ги расте. Не може да биде лоша работа, нели. Туку да се вратиме на Фустанот на Малала. Во објавата на социјалните мрежи на Ралф Лорен, пишуваше: „Рачно изработен од занаетчии, сребрениот фустан на Малала со светки ја трансформира елегантна силуета во блескаво уметничко дело“, се наведува на Инстаграм на дизајнерот, откривајќи дека изработката на фустанот е подвиг од над 100 часа изработка. „Наметката има илјадници платинести светки извезени во нежниот тул на наметката. Силуетата со цела должина и возот што го придружува потсетуваат на завеса налик на сарон, благодатно тече од страничниот струк и надолу кон предниот дел на здолништето“. Малала рече дека фустанот носи порака на надеж[ ефектот на блескавост, кои го даваат кристалите, ги поистоветила со надеж ]и можеби тоа е она што ги поттикнало креативните сокови на Лорен бидејќи го поврзал и со боите на самракот и со сјајот на ѕвездите. „За да додадете допир на брилијантност и сјај, мешавина од кристали се рачно извезени во dégradé ефект, така што бојата на наметката избледува како самрак во примамливо омбре од ѕвездено сребро“, - пишува во описот. Накитот, е исто така обмислен, да се совпадне со пораката на Малала. Во написот на Vogue, кои ја профилираа за оваа пригода, пишуваше: „Обетките со кои активистката го споила нејзиниот фустан биле парчиња од американскиот трговец со антички накит Фред Лејтон и некогаш припаѓале на авганистанско кралско семејство. Тие претходно беа во сопственост на кралицата Сораја Тарзи, сопруга на кралот Аманулах Кан од Авганистан, која беше „верен застапник за правата на жените“. Шах ја опиша како „прогресивна за своето време“ велејќи дека таа ја предводи турбулентната феминистичка револуција. „Покрај нејзината улога како кралица на Авганистан, таа беше и министер за образование во период кога жените не можеа да гласаат во повеќето делови на Европа. Таа работеше за да ги добие правата на жените да гласаат, да се кандидираат за функции и да учествуваат во градењето нација“, напиша тој. „Кралицата Сораја, исто така, го основала првото женско училиште во 1921 година, а исто така и првата женска болница во 1926 година, и договорила жените да пристапат до високо образование во странство“. Тој смета дека нејзиниот накит завршил кај Фред Лејтон како имотот на другите прогонети кралски членови кои биле „продадени“. Иако сметаме дека не можеме да кажеме за Ралф Лорен нешто што веќе не го знаете, сепак да се заокружи овој контекстуален круг би било фер да се спомне во неколку цртички. Приказната на Ралф Лорен е тип на приказна, која ја имале на ум оние кои ја смислиле кованицата и принципот „американскиот сон“: неговите родители, Евреи од Белорусија и Полска, се имаат преселено во Бронкс, а Лорен го сменил своето име од Лифшиц во Лорен. Во моментов е најбогатиот моден дизајнер во САД (7 милијарди долари), но првично почнал со компанијата наречена Поло, од каде што доаѓаат поло-маичките. Дизајните му биле „аспирациони“, негов коментар, или фантазија, како изгледаат мажите од високата класа… Тогаш во 1974т-а, Копола му ја пружил шансата да ја дизајнира облеката за машкиот дел од актерската екипа на Големиот Гетсби. Во Ени на Вуди Ален, пак, ги „облекува“ ликовите и на Вуди Ален и на Дајен Китон. Китоновоата „машка како женска“ облека до ден денес е иконична, и до ден денес ја носи низ улогите. Ги има издизајнирано и униформите на американските Олимпијци во две пригоди (Велика Британија и Кина). Иако генералната перцепција е дека високата мода, е резервирана за една ексклузивна група луѓе, елита, и со тоа го кани незадоволството на многумина, сепак да се остане на нејзе е мрзеливо. Не ни е драго што мораме да го истакнеме очигледното: таа почива на многу работа, многу историја, и конечно - ако не и прво - на занаетчиство, артизанство, издигнато до уметност. Доколку продолжиме да елаборираме без темелноста која ја бара таа тема, ќе изгледа аљкаво, па ќе останеме на оваа констатација за да заклучиме: тешко е да се впушти во зазирањето, на Оскарите, на гламурозните хаљини и смокинзи, на блескавата убавина, а да се има некакво разбирање на овие свечености, кои се организирани во славење на музиката, филмот, театарот итн. … Сомничавоста дека позади нив има нешто злокобно и гнило, во неговата целост, е едноставно неточно и не е возможно да доаѓа од место на знаење. Не затоа што овие церемонии, и црвени теписи се имуни на критика, и можат сосема да се изземат од нејзе, туку, затоа што морализирањето едноставно не е соодветниот „инструмент“ да се коментираат. Може да се пишуваат книги, филмови, исмеваат во новинарски написи, па и во манирот на Рики Џервејз духовито да се коментираат од нивниот подиум. Но подјебавање грицкајки семки на виртуелно ѕитче е… невкусно. „Гледам дека си повредена, Тања, од, според тебе, преострите зборови, „етикети“. И жал ми е што така ја разбираш полемикава околу една слика и еден твој мошне проблематичен пост. Јас се трудев да останам сосем во материјалната расправа, без етикетирање и ад хоминем шлапање („етикетите“ од типот „конзервативци“ се базираат на претходно следење, но пред се’ се конклузии, логички резони кои водат кон малце поголемата слика и кон мотивите (да се трескаат глупости), кои се обидувам да ги разберам. Ти тргна, Тања, типично ботовски и создавајќи морална паника, со многу силни зборови и со лош хумор (скроз нетипично за тебе). Но, типично ботовски беше што ретко кој разбра околу што шириш морална паника и згрозување, иако намерата ти успеа: првите десет реакции на твојот ултраконзервативен & небулозен пост го преземаа конфузното морално згражање... Наместо едноставно да кажеш (па дури и да се извиниш, зашо си дозволила „погрешно да бидеш разбрана“), „не ми се свиѓа таа хаљина (на баба ми е сто пути боља!), не ми се свиѓа таквата промоција на активизмот, невкусно ми е холивудската „борба за човечки права“ итн., ти, Тања, продолжуваше да тупиш и да бидеш навредена, одбивајќи да сфатиш било каков аспект од расправата што сама ја покрена и ја ескалираше со неподвижните позиции.„ - заклучи Никола Гелевски Како заврши дискусијата кај Тања Аждаја и дали воопшто заврши? Не знам. Коља не е човек кој некој може да каже дека е малодушен, всушност неговата енергија да ја каже својата вистина со чудовишна прецизност е застрашувачка, и секоја акробација или манупулација „јас всушност сакав да кажам, или мислев дека…“ е невозможна. Го пишувам ова како некој, што се нашол како ветерницата со која тој се мачува. Не можам да кажам дека не е пријатно, туку е баш тешко да се прими она што го кажува. Да утнеше работа, бар повремено, ќе дојдеше при рака, ќе можеше со таа „утеха“ да си ги лижеш раните, кои всушност се драсканици на колената на возрасни деца. А доколку тоа не е нешто вредно за почит не знам што е.

  • На Прочка, Жива Вода

    Одеднаш стана јасно: зошто е толку тешко да се каже "извини" на глас.

  • Да Џака Накот најави збогување со македонската хип хоп сцена (ИНТЕРВЈУ)

    Еве сме во истата ситуација: Да Џака Накот издава нова музика, а ние треба да се потсетиме дека ретко кој со толку конзистентност, толку често излегува со нови парчиња музика дали се тоа синглови, ЕП-а, ремикси, реизданија или албуми, таа река од рими, ритмови, гневна, артикулирана, и доколку се загледате подобро: со заплакано лице, не престанува. Ова нѝ беше забелешката, откако го ислушавме најновиот сингл на Да Џака Накот – Мелем (Шурикен Рекордс). Нетипичен за него во темата: од социјални теми до спиритуално патување, од неговиот кауч до џунгли и степи, со амбиција да се препороди како Феникс, но овој пат, без его. Флоуот е добро познат – македонскиот јазик, ставен во функција толку вешто е секогаш одново изненадување, ритамот од друга страна е смирен, и звучи како JPEG Mafia, оној олд скул хип хоп во кој македонските рапери се заљубени, и е заменет со експериментален, нешто што се чини дека станува тренд со амбициозните хип-хопери, воопшто. Мелем излезе на 13-ти мај, петок тринаесетти, (на ист ден кога и двојниот албум на Кендрик Ламар, Mr. Morale and the Big Steppers) а не помина ни една недела, кога наизглед од никаде Да Џака Накот сподели со нас дека ќе се збогува со македонскиот хип хоп. Реката, сепак се чини дека секна. Но, сепак не без достојно збогување: за 30-ти септември е најавена журка за преслушување на веќе најавениот албум, во МКЦ, кој следниот ден ќе биде објавен (на дигиталните платформи). Да Џака Накот е дел од Легијата која пред тоа (пред 2008) одела со името Против сите. Иако нѝ се чини дека сме биле тука некаде кога се раѓал македонскиот рап, со концертот на Чиста Околина кај Пошта, преслушување на албуми на САФ во Буњаковец, и мотањето во студио на Темната страна кај Аго во маало, сепак Против сите и Да Џака Накот предничат на сето набројано: тие почнуваат со креативна работа во 1992 практично како деца, кога рапот бил стар колку самите нив. За контекст: во 1992 година, е издаден The Chronic на dr.Dre, Check Your Head на Beastie Boys, и секако Totally Crossed out на Kriss Kross :). Во 1992та, кога Легијата почнале да се опробуваат - се формирани Wu Tang Klan! Од една страна е фасцинатно и покажува зошто Македонија е на мапата на глобалниот хип хоп (сосема признаени!), од друга страна како и со повеќето работи во Македонија нема речиси никаков белег за тоа: нема озбилно музичко новинарство, а камоли специјализирано за хип хоп, нема изданија, реизданија, компилации ништо од стандардните механизми за пишување на историјата на една култура. Но, ги имаме социјалните мрежи, каде стои архивирањето на оваа битна супкултура на кревките нозе на ентузијастите и личните колекции и албуми од слики, музика и информации. Го пишувам текстов, а низ прозорите се вовлекува хип хоп ритам кој доаѓа од саботна дневна журка од комшиското Баду, и ми пристигнуваат најавените одговори на прашањата кои ги пратив по порака. ДИВА: Имаш во интервјуа споменато дека пишуваш книга, која дури има и наслов Од А до Џ, дали ќе го види светлото на денот, и можеби ќе биде објавена? ДА ЏАКА НАКОТ: Книгата од "А до Џ" планирам да ја објавам во два дела поради обемноста на материјалот, имено во неа пишувам за мојот живот, за рапот во Скопје и неговата историја, меѓутоа колку повеќе пишувам, толку повеќе работи се имаат да се допишат, и се враќам во години и допишувам случки и дешавки.Опфаќа период од мојата рана младост, од детство па сè до снимањето на првиот албум на Легијата во 2006. Многу детали и многу имформации, за секој што го интересира Скопската сцена која го роди рапот во Македонија, како и каде се случуваа тие работи, на места кои веќе ги нема, со луѓе кои ги нема и на локации кои веќе не постојат, за едно Скопје од сеќавањата. Пролет 2023 ќе ја објавам првата книга, имам и издавач од Македонија кој е заинтересиран за проектот. Во меѓу време излегува Live On, No Evil палиндромскиот албум со 22 песни, многу гости, продуценти гости, и нов звук како за мене, така и за целата сцена во Македонија. ДИВА: Твоето збогување е со музиката воопшто, или само со македонскиот хип хоп? ДА ЏАКА НАКОТ: Последен албум на Џака Накот. Имам снимено повеќе од 400 песни, што сметам дека е доволно за да можам да се пензионирам, самиот факт што не живеам во Македонија со години е дел од таа одлука, вториот аспект е дека сцената е доволно силна и различна за да може да издржи без мои активни изданија, ќе продолжам да работам, единствено мојата соло кариера како Џака Накот ја завршувам со овој албум, Роки Марчијано стил. ДИВА: Значи, ќе продолжиш со музиката? ДА ЏАКА НАКОТ: Веќе повеќе години снимам на англиски и полски со GL!TCH (мојот cyber-punk бенд од Германија) и планирам во тој правец да ја продолжам работата, тоест да ја насочам енергијата, веќе работам на новиот проект. ДИВА: Има ли конкретна причина која можеш да ја посочиш? За збогувањето со сцената овде? ДА ЏАКА НАКОТ: Отсекогаш планирав Џака Накот проектот да биде трилогија на албуми, но некако ми се снимаше, сум имал што да кажам, можеби и оној младалачки пристап кога мислиш дека имаш некое влијание и дека луѓето навистина слушаат. Кога реално на никој не му е гајле, а мене ми беше и повеќе од што требало, сум инвестирал и време, пари и здравје, и после толку години е исцрпувачки да даваш максимум а да ги имаш тие состојби во Македонија кои ги имаш, од секој аспекти социјален и политички. Се гледаме на промоција во Скопје на 30 септември, во МКЦ, а до тогаш имате по еден сингл од мене секој месец на мојот канал на Јутуб, како и на сите платформи. Една љубов. - заклучи Да Џака Накот, и додека веќе привршував со текстот агресивно и намерно брмчење со мотор и свирење на коли украсени со бели машни предизвикаа плач на заспаните комшиски бебиња, и бегањето „главом без обзира„ на маалските животинчиња... музиката која ги придружуваше скоро сосема го потона пријатниот фон од Баду. Во било кој друг ден, мислата која би произлегла на оваа сè повообичаена сцена е дека West Side Skopje, Влае, ја губи битката и описот кој го придружува кога се пишува за него „урбаната населба Влае„ со малигниот вулгарен сељачизам, кој нема ниту осет ниту обзир. Но иако Џака го напушти, сепак нѝ фрли појас за спасување и ќе продолжи тоа да го прави. Таман додека се регрупираме и се прешалтаме од летаргија, до дефанзива, во офанзива! Муницијата е овде! До тогаш слушајте го Да Џака Накот летово, и на 30-ти септември, узгоднети, одморени и исончани - се гледаме во МКЦ!

  • Зимски нокти!

    Зима е време за снег, мраз, долги ноќи, понекогаш сиви денови, но и удобни комотни вечери на топло во џемпер со блиските. Тоа во мани-педикирски јазик е: светки, глитер, загасити и темни бои, но и целиот спектар сиви како и - белата(alpine snow на OPI е класична бела боја).. пензионирајте ја црвената од празниците до Денот на вљубените и ѕирнете ги идеиве… или однесете ѝ ги на козметичарката!

  • Pussy riot со нова музика

    Пуси рајот „протестен арт колектив“ кој заврши во затвор во Сибир поради хулиганство, кога упаднаа во црква со панк перформанс и со тоа беа катапултирани на светската сцена - редовно се повикани на Си-Ен-Ен да коментираат вести од Русија, снимија сцена во House of Cards, во камео - имаат нова музика. И доколку во овој момент се фаќате за телефонот да го побарате Matriarchy Now за доза свеж фем панк - почекајте малку. Matriarchy Now ќе ви се допадне доколку ви се допадна „I'm a barbie girl in a barbie world". Ќе ви се допадне доколку ви се допаѓаа русинките што ги запознавме на Евровизија Tattoo. Гостува Биг Фрида на една од траките. Толку.

  • Низ град во работни денови

    Разговор со уметникот Дритон Селмани во МСУ - Скопје По повод отворената самостојна изложба „Лаењето на облаците не ги повредува кучињата“ на младиот косовски уметник Дритон Селмани во МСУ - Скопје, во среда на 7 декември, во 13 часот, во кино салата на музејот ќе се одржи презентација и разговор на авторот со кураторот Владимир Јанчевски. Влезот е бесплатен. Ќе стане збор за специфичниот процес на конципирање, селекцијата на дела и поставувањето на изложбата, како и темите, кои се во фокусот на уметничката работа на Селмани. На изложбата во МСУ - Скопје се презентирани избор на дела, во различни медиуми, кои се обидуваат да воспостават нови релации во дадениот контекст, јасно покажувајќи ги начините на кои Селмани духовито користи специфична форма на хумор за да го истражи и преиспита секојдневието, коешто обично се врзува за апсурдни традиции и хиерархиски структури. Настанот е дел од програмата на презентации и разговори со младите уметници, наградени за „Најуспешен автор и дело“ на минатогодишното 13. Меѓународно биенале на млади уметници во МСУ - Скопје, како и од едукативната програма на Музејот, наменето за студенти од факултетите за уметност и историја на уметност, млади уметници, а отворено е и за пошироката публика. Дритон Селмани (Урошевац, Косово / 1987) во моментов работи и живее во Приштина и Догановиќ. Магистерските студии ги завршува на Универзитетот за уметност во Бурнемут, Велика Британија. Селмани пристапува кон идејата за перципирана реалност со деконструирање на формации на социјалните, политичките и културните теми што биле отелотворени околу него. Додека бил млад, му велеле да обожува земја која повеќе не постои, што го натерало да заземе еден основен став на скептицизам кон секоја наводно дадена реалност. Подоцна, го користи ова како корисна алатка за реконструкција на неговите верувања во визуелни артефакти. Во 1999 година, старите симулакри се заменуваат со нови; украсите на претходниот простор се обновени и се расплетуваат со нови значења, но и нови неизвесности. Селмани се конфронтира себеси како спектатор на овој „тековен настан“ и се позиционира како актер, изведувајќи ги своите перформанси засновани врз неговите лични истории, верувања и сомнежи. Изложувал на самостојни и групни изложби (во Стационарниот центар за современа уметност Приштина, Музејот „Лудвиг“ во Будимпешта, „Кунстраум Нидеростерајх“ Виена, „Каса Контемпоранеа“ Сао Паоло, Медитеранско Биенале 16 Анкона, У10 Белград, 5-то Биенале во Маракеш, Фестивалот на светлината во Амстердам, „Фабрика дел Вапоре“ Милано, Биеналето во Брегенц, „Ексчиесета“ Полињано-а-Маре, Национална уметничка галерија Тирана, Центар за современа уметност Солун, Еугстер || Белград, Фестивалот на светлината во Норкепинг, Кунстмузеум Базел, како и на 14. Манифеста во Приштина, 2022). На овој настан ќе биде промовирана и публикацијата за изложбата. Изложбата е поддржана од Министерството за култура на Р.С. Македонија и ќе биде отворена до 25 февруари 2023 година. Промоци ја на ВЕСНИК ПОЕЗИЈА на Матеј Богдановски Верувале или не! П.Ш. во соработка со уметникот М.Б. го материјализира првото издание на колаж поезија во тираж од 100 примероци, со корици во сито печат и фотокопир содржина. По тој повод Ве покануваме на промоција на ВЕСНИК ПОЕЗИЈА на Матеј Богдановски, на Винил Среда кога ќе интервенираме со колаж од тазе дневни весници врз “отвореното платно” во дворот на Ла Кања. И плус од карти два нови плакати во сито печат на авторот М.Б. и тоа еден со црна овца, а друг во шест бои! П.С. Добредојдени се сите да се вклучат во процесот на колажирање преку сецкање, пасирање, лепење, денсање, пијуцкање, џускање или певуцкање. П.П.С. За музиките ќе се криви Дарко и Дејан. Од нас толку, а малку повеќе од другарот Матеј Богдановски за тоа зошто, како, што весник поезија! Весник поезијата се јави како резултата на моето играње со колажот. Уште пред неколку години во еден друг циклус јас се играв со насловите од весниците, но ограничувајќи се само на еден наслов на кој му ги извртував зборовите и со тоа добиваше поинакво, да речам, апсурдно значење, со кое сакав и да го доловам моето доживување на нашите состојби во општеството. Со весник поезијата само отидов чекор понатаму, со тоа што "песните" се составени од повеќе наслови, не е битно колку и од кој весник. Весник поезијата не ја создавам со претходно смислени стихови за кои јас само барам зборови од весници, туку самата инспирација доаѓа моментално со разгледување на насловите и нивно сецкање, Така доаѓам до некој почетен збор или дел од реченица и потоа го надградувам барајќи му соодветни реченици кои ќе дадат некаква поетична смисла. За правење на песниве ги користам нашиве дневни весници. Не ми е битно кои се. Битно е фонтот да е јасно читлив и затоа ги бирам поголемите наслови. Не може да има недостаток од содржина бидејќи јас и се прилагодувам на содржината која веќе е дадена и со тоа работам. Како што спомнав веќе, тоа е главниот штос кај весник поезијата. В.П. не е усмерена кон една одредена проблематика во општеството. Но секако би ја нарекол општествено засегната. Тоа доаѓа од една страна и од самата содржина на весниците кои се секогаш актуелни збиднувања и се од разни сегменти на живеењето, економија, политика, спорт, забава,култура…од друга страна, колку и да звучи надреалистична, сепак оваа поезија сакам да го рефлектира општеството на некој начин, Можеби како во некое скршено огледало но сепак одразот е негов. Изложба на Владимир Георгиевски Во Музејот на град Скопје на 7 декември (среда) оваа година, во 20 часот ќе биде свечено отворена изложба на дела од еден од најзначајните македонски ликовни уметници - ВЛАДИМИР ГЕОРГИЕВСКИ (1942-2017). Делата на Георгиевски, работени во ликовните техники масло на платно, темпера, пастел, туш, молив во боја и акварел, ќе бидат поставени во целиот галериски простор на Музејот. Воедно ќе биде промовирана и монографија за неговото творештво во издание на Музеј на град Скопје. (Издавач: Музеј на град Скопје; автор: Емил Алексиев; текст: Емил Алексиев и Никола Пијанманов; 160 стр.; 120 колор илустрации; формат 22х22; тираж 350 примероци од кои 50 со тврди корици, печат: Датапонс, Скопје 2019). Изложбата се реализира со финансиска поддршка на Град Скопје, во соработка со легатите на уметникот. Куратор на изложбата е Емил Алексиев. Чудо на Балканот: ЗЏМ БИГ БЕНД И РАМБО АМАДЕУС ЗЏМ со нов концерт: несекојдневен настан на кој ќе имате можност да ја сведочите генијалноста на едно од најголемите имиња на Балканот - Рамбо Амадеус, во придружба на нашиот единствен и неповторлив ЗЏМ БИГ БЕНД. Концертот ќе биде уникатна можност да ги чуете легендарните песни на Рамбо Амадеус во аранжмани за биг бенд. Рамбо Амадеус е артист кој доаѓа од Црна Гора и делува како музичар и поет, гитарист, па и еко-активист. Неговите текстови и медиумски излагања се цитираат со години и децении откако се искажани. Неговите песни комбинираат уникатни сатирични текстови кои честопати ги критикуваат општествените појави кои нѐ засегаат сите, а неговите концерти речиси никогаш не значат дека ќе чуете едноставни повторувања на снимените песни. Напротив, секое слушање е ново доживување и умешна импровизација која зборува за човековата природа. Промоција на „Градот Вабу и потрагата на Нави“ од Симона Јованоска Промоција на илустрираниот роман за деца на Симона Јованоска, со илустрации на Алексеј Костовски 8 декември (четврток), Детски креативен центар во МКЦ, 18:00 Во рамки на промоцијата, ќе има и читање на делови од книгата и креативна работилница за деца на возраст од 5 до 9 години, инспирирана од градот Вабу и неговите жители. Нави и неговиот син балон ве очекуваат! Додека Нави го набљудуваше балонот, балонот ја набљудуваше собата на Нави: мал кревет со две перници, полица со три фиоки, што ли се крие внатре? Мала полица со книги и уште една со фотографии во рамка, закачалка, глобус и многу играчки! – Хм, за џабе си го губам времето, ти си само еден обичен балон – си рече Нави и отиде да си игра. Малиот новогодишен Темплум саем #13 Понеделник, 05.12., 17.00 ч. „За оние по нас. План за поттикнување читачки навики кај младите“ Резултати и дискусија за проект на Сказнувалка; подароци за присутните: разни промотивни материјали Вторник, 06.12., 12 ч. Доделување на наградата Новите! за 2022.

  • Искрено... небитно

    Не се поминати ниту два дена откако Дрејк (Drake) издаде изненаден албум, кој од друга страна дојде еден ден после најавата дека Бијонсе (Beyonce) ќе издаде албум кој го снима со години, активно, и за кој веќе се зборува дека ќе биде најамбициозниот албум кој го направила до сега, и - конечно ќе излезе од „поп„ жанрот. Да се натпреваруваш со Бијонсе дури и да издаде просечен албум е невозможна битка, па може сосема слободно да се заклучи дека од овде доаѓа избрзаноста. Првите реакции се - разочараност дека Дрејк не рапува. Дека експериментира. Дека има Зара/H&M/музика за во лифт или во најдобар случај - музика за на Ибица и Миконос, за покрај базен, со раскопчана кошула, додека пиеш коктел и добиваш педикир. Но, ние после три недели активно слушање на последниот албум на Кендрик Ламар „Мр.Морал ...„ - сѐ уште не се чувствуваме дека го имаме дослушано. Дрејк е далеку полесен колку и да е мрачен на моменти - во музичка смисла, не е толку комплексен - и сепак мислиме дека не е фер да се даваат квалификации како што доби после само еден ден. Па да почнеме со белешката, или изјавата која ја прикачи на албумот, посветена на починатиот Виргил Абло, а во нејзе се обраќа на Кање Вест, веројатно на роматничниот интерес, и открива каде е во моментов. Дозволувам мојата понизност понекогаш да се претвори во утрнатост, оставајќи го времето да си помине знаејќи дека имам издржливост за да ја фатам друг пат. Работам со секој здив во моето тело затоа што работата, а не воздухот, е она што ме прави да се чувствувам жив. Тоа е некое навистина погубно срање, но тоа е тоа срање кое на мојот перфекционистички ум навистина не му пречи затоа што никој не знае што ми е на ум кога одам да спијам во 9 и се будам во 5 - освен ако не го кажам тоа во рима. Не можам да се сетам кога последен пат некој го оставил телефонот, ме погледнал во очи и ме прашал за мојот тековен увид за времињава Но, се сеќавам секој пат кога некој ми светнал светлина во очите. Намерно се обидувам да заборавам што се случуваше помеѓу мене и некои луѓе, бидејќи знам дека не сум човек што простува дури и кога се обидувам Мојот порив за одмазда го победува во играта против добриот човек во мене секој ебен пат Имам планови за кои не можам да зборувам со повеќе од 4 типови, затоа што последен пат кога ги споделив со некој однадвор...па - тоа е друга приказна за друга ноќ Се обидував да прејдам преку таа изјава за да кажам дека не сум @ период во мојот живот кога тапкања по рамо ми помагаат Ќе ја изберам лојалноста пред оф леле и оган емоџи Знам дека тоа да беше темна ноќ каде што сите шанси беа против мојата страна и мојата вештина отиде кај оној што ми го одзеде животот, тие се отарасија од мене со широка насмевка и можеби дури и ја постираа за пар лајкови Знам дека сите што ми кажува дека ме сака, не ме сака постојано, особено кога ми оди подобро од само добро и мораат да го гледаат тоа од која точка и да се во животот Стигнав до овде со тоа што бев реалистичен Не стигнав до овде како слепец Знам што е што и особено што и кој е покрај мене Искрено...Не е важно. ПОСВЕТЕНО НА НАШИОТ БРАТ В - Дрејк

  • Кејт Бланшет се игра себе

    Ѕвездата на „Tár“ повторно се соединува со нејзиниот партнер од првата сцена за разговор за слушање музика, одење пред публиката и уметноста на глума во животот и во филмовите. Од Адам Гопник 14 февруари 2023 година Се запознав со Кејт Бланшет во 2021 година, на снимањето на филмот на Тод Филд „Tár“, во кој таа ја глумеше Лидија Тар, очигледно застрашувачка диригентка на оркестарот, а мене ми беше доделена улога на високо исценирана,  и прифатливо засилена верзија на себе. Филд ми се обрати неколку месеци претходно за да ми каже, запрепастувачки, дека напишал филм за Бланшет во кој исто така има лик што го носи моето име. Дали би ја играл оваа дубиозна улога? Бев импресиониран од претходно сработено на Филд, и лесно беше да се  убедам да ја истакнам мојата најдобра самоимитација поради делумно гофманистички причини (како социологот Ервинг Гофман, фасциниран сум од тоа како сите ние се играме себеси како улога) и делумно Гручоит (јас сум хем глумец* кој сака да глуми во работи). *хем глумец - оној кој театрално, преглумува, со претерување Сепак, главно, ме заинтригира идејата да работам, дури и на про-ам основа, со Кејт Бланшет. Како и сите други, јас со години ја гледав во филмови и бев воодушевен од нејзината навидум неограничена дарба за олицетворенија во возвишена, театарска смисла. Таа без напор, беше веродостојна, играјќи ја која било жена, од вилинската кралица во трилогијата „Господар на прстените“, до пореметената њујорчанка во „Синиот јасмин“ на Вуди Ален, и не само жени, кога ќе размислам , бидејќи таа исто така имаше незаборавен обид како Боб Дилан, во „Јас не сум таму“ на Тод Хејнс. Во текот на многуте часови на снимање на нашата сцена - инсценирано интервју на фиктивна верзија на Годишниот фестивал во Њујоркер - бев погоден, не од очигледната виртуозност на Бланшет, туку од нејзината професионалност, што, се разбира, е прагматична форма која таа виртуозност ја зема. Земи по преземање, таа наоѓање нови нешта, во нашиот прилично дискурзивен материјал, што некако ја дополни целината без воопшто да го наруши континуитетот на работата на претходните . Во меѓувреме, во предвидливите бескрајни паузи помеѓу снимките, водевме долги sotto-voce* разговори  за Семјуел Бекет, австралискиот театар, јадење во Берлин и, пред сè, нашите деца (таа има четири) и задоволствата и тешкотиите на нивното одгледување. *лат. во пригушен, тивок глас, за да не бидат чуени. Пред некоја вечер, се сретнавме за друг разговор, во мојот стан во Њујорк, за кој таа се согласи да ја игра Кејт Бланшет, додека јас би продолжил да се играм себеси. „Имав таков страв од превртена сцена“, ми рече таа кога пристигна. „Тоа е како да ќе вежбаме за сцена од филм што веќе сме го снимиле“. Но, брзо се договоривме да разговараме за слушање музика, одење пред публиката и за актерската уметност, видена и од нејзината олимписка висина и од моите лилипутски низини. Ова е најмета-приликата во која што сум учествувал. Повторно правиме, за Њујоркер, разговор, што го симулиравме во Берлин, преправајќи се дека сме.. Каде што се играше себе. Па, јас играв верзија од себе. Играв дел кој, всушност, често го играм во животот, што е . . . соговорникот, нели? Но, тоа е улога што ја играм. Не сум тој, во ниедна смисла. Така, јас ја играв таа улога, но се играв и себеси, како личност во Берлин. Па јас се играв себеси, кој се игра себеси, кој се игра себеси. Знам. Чарли Кауфман ќе се јави. Првите две реченици се моја изведба. Но, тогаш сфаќате дека Кејт Бланшет всушност дава изведба затоа што ја глуми Лидија, а Лидија е таа која има тешкотии затоа што се игра себеси. Тоа е тешката ситуација на Лидија: да се игра себеси. Имаше ли очекувања кога Тод Филд ти го испрати сценариото? Не, не знам што ти чувствуваше, но се чинеше дека пристигна потполно формирано. Тоа е малку како „Морк и Минди“. Значи, мораше да направиш обратен инженеринг  како стигна таму. И мислам дека тоа е многу предизвикувачки филм, но на крајот и многу наградувачки филм како резултат. Разговорите на мене и Тод, ни беа многу практични. Тоа беше цунами кое постојано се развиваше. Процесот на создавање, беше да се обидеме да се приближиме до огнот што е можно поблиску и да разбереме што е тоа, затоа што мислам дека еруптираше од Тод и дека му беше сосема логично на едно ниво. Но, тогаш тој мораше да го деконструира за всушност да го направи реконструиран. Тод не е програмски уметник. Тој немаше уредничка идеја што сакаше да ја изврши. Тој имаше визија за одредена личност која се движи низ светот. Дали почувствува, кога го прочита на почетокот, дека нема програма? Дека е вистински емотивно амбивалентно и сложено? И многу двосмислено. Да. Можеби тоа се обидував да го кажам, а не знам каде си позициониран како писател: многу е тешко да не се заклучи таа нејасност многу рано во процесот и да почнеш да кажуваш: „Разбирам што е ова, и ќе се впуштам кон она што го гледам дека е“, но да му дзволиш постојано да се развива и да се менува и расте. Го имав тоа во театарот. Имав многу длабока врска со режисерот Бенедикт Ендрјус. Можам да го видам со мојата периферна визија, речиси како диригира како да сум актерка во нем филм. И така, [Тод и јас], ја имаме оваа симбиотска врска. И јас го чувствувам тоа. Тој е како Мартин Скорсезе. Тој не седи зад мониторот, туку покрај камерата. И можете да ја почувствувате енергијата. Тој не нѐ хранеше со реплики, но речиси можев да почувствувам дека канализирам нешто преку него. А Тод не делуваше програматски. Тој исто така не дава рецепти. Обично, кога некој напишал нешто толку префинето, длабоко и опасно како што беше сценариото кога првпат го прочитав, тогаш ќе помислите дека тој ќе има скалпелски прецизен пристап кон типот на изведба, што не го направи. Тод рече дека не го напишал сценариото, со тебе како негов прв избор. Тој го напиша тоа за тебе, а ако ти не сакаше да ја прифатиш улогата, тој воопшто немаше да може да го направи филмот. Дали го знаеше тоа кога ти го испрати? И која беше твојата прва реакција на сценариото? Дали воопшто се двоумеше? Не, не се двоумев. Мојот агент, Хилда, го познава Тод долго време. И го запознав Тод пред десет години, кога работеше со Џоан Дидион на сценарио. Очигледно ги гледав неговите филмови и ги сакав, и ја знаев неговата работа како актер, а потоа открив дека е музичар, па затоа се поврзавме неверојатно добро. Не останавме во контакт, но мојот агент рече: „Треба да го прочиташ сценариото“. И таа ми го кажа тоа само уште еднаш, и тоа беше кога Тод - другиот Тод, Тод Хејнс - го испрати сценариото за „Јас не сум таму“. Ќе додадам дека кога Тод првпат стапи во контакт со мене, мислев дека тоа е Тод Хејнс. Значи не го знаеше? Јас не. Тој стапи во контакт со мене од нигде-никаде, и ми рече: „Има лик во овој филм кој го има твоето име. Дали би бил заинтересиран  да го играш?“ Кога прочитав, реков: „Подобро да му се јавиш на Адам Гопник“. Лоренс Оливие славно рече дека сака да работи однадвор навнатре - од костими и шминка и сето тоа. И јас бев толку запрепастен кога видовме слики од тоа што ќе облечеш. Како стигна до тоа? Нема да речеме дека е изгледот на Ени Либовиц, но . . . Ги гледав сите.  Беше гледање диригенти како зборуваат за диригирање и гледање концертни музичари и како тие се претставуваат. И има многу, многу документарни филмови кои беа хагиографии, всушност, визуелни хагиографии кои зборуваат за Херберт фон Карајан и личноста - Да не те прекинувам, но дали случајно го гледаше тој прекрасен, чуден филм за Вилхелм Фуртванглер и Третиот Рајх? Да, да, фасцинантно. Сите тие детали, толку интересни. Но, Бина [Дајгелер, костимографот] - ја направивме „Госпоѓа. Америка“ заедно, и таа е толку фантастична. Значи, разговаравме многу за тоа. Почнавме некако чудно, со косата, бидејќи гледате машки диригенти, а некои машки диригенти зборуваат за одземање на внимание на подиумот. Но, што диригентите избираат да носат или не, како да се претстават таму, е дел од изведбата. И тие треба да влезат како маестро. Гледав во односот на многу машки диригенти со нивната коса со текот на времето. Како Лени Бернштајн, нели? Да точно. И така, тогаш само се размислуваше за: ова беше некој што оживеа во движење. Тоа е како кога сте на сцената, треба да го ставите балетот во костим, за да можете да се движите. Тоа беше, исто така, враќање на практичното ниво - тие беа многу долги денови. Затоа, јас и Бина разговаравме, смисливме каква ќе биде силуетата, што носи таа, а Тод беше многу, многу наклонет кон бејзбол капчето, така што тоа беше некако клучна точка. И, исто така, да се биде отсечен како Американец во класичната музика на стара Европа - зборуваме за парајата. Мислам, прочитавте многу за односот помеѓу фон Карајан и Бернштајн и таа долга препирка. Бернштајн никогаш не бил навистина поканет таму [за време на мандатот на фон Карајан]. Но, мислам дека фон Карајан беше прилично опседнат со него. Тие станаа полнолетни, професионално, во истиот момент, веднаш по војната, а фон Карајан, кој беше во Берлинската филхармонија, славно му рече на својот оркестар: „Ние ќе правиме музика како што вие секогаш сте правеле музика“. А Бернштајн е Евреин кој доаѓа во времето кога Њујорк станува доминантна културна сила. Да. Беше навистина, навистина комплицирано. Сите овие разговори одат во лонецот. Така, ме натера да размислувам многу за тоа што му дава право - колку часови на сцена ви се потребни пред да можете вистински да ја играте Бланшет или некоја од одличните улоги? Сепак, сите овие ликови се напишани во доцните дваесетти, раните триесетти. Бланшет е толку млада жена, но таа е толку стара душа. Тоа е прекрасното нешто за да се биде во театарот, дека времето е толку еластична работа. Почнав да размислувам [Лидија] да нема ментор. И така, кој всушност ја менторираше, и како таа создаде чувство за автентична врска назад во музиката што ќе и даде дозвола како Американка дури и да добие шанса да ја свири оваа музика? Затоа, изградбата на себе за неа беше спасувачки чамец, и беше доста важно да се дозволи вратата да остане отворена. Да точно. Тоа е скелето што и треба за да се искачи на позицијата што таа заслужува да ја има. Тоа е она што го прави комплицирано. Но, сепак, во визуелна смисла, тогаш требаше да и дадат пристап на публиката до нејзиното чувство за автентично јас - иако таа е толку отуѓена од себе и оттргната - кога е во текот, кога е во центарот на тој звук. Марта и јас и нашиот син Лук отидовме на проекција и го гледавме филмот и вашата извонредна изведба. И тогаш стигнавме до крајот.  Кога се враќавме, имавме дебата меѓу тројцата, бидејќи секој од нас сосема различно ја доживеа завршницата. Лука го виде тоа како нејзино оправдување: Лидија има оркестар. Додека јас, како многу поконвенционална личност, го сфатив тоа како еден вид понижување: таа мора да го направи овој настап за публика од косплеери. И сигурен сум дека намерата на Тод беше првата повеќе од втората, не мислиш? Но, убавината на тоа е нејзината двосмисленост. . . Да, мислам дека е, затоа што е во името, и таа ги прави овие анаграми [во филмот.] Откако стигнав до анаграмите, постојано велев: „Тар е толку тешко име. Можеш ли да ставиш уште едно „Р“ на крајот? Тоа е Tarr“. Реков: „Кој ќе оди да го гледа филмот „Катран“? Тогаш бев во Будимпешта, а зборот за „аптека“ - морав да го побарам за да го изговорам - има t-á-r, со акцент. И го фотографирав „тарот“ и реков: „Гледај, барем тоа му дава малку елан“. Да. Па, не само што се охрабрува, туку можете да замислите дека му дава еден вид имплицитна позадина, нели? Да. Дека Линда како млада девојка го видела тој збор на фотографија или нешто слично. . . . Кога ги видов анаграмите, си помислив, не можам да играм rat (стаорец). Тој е толку неостварлив, Тод - прекрасно неостварлив - но затоа е многу магнетен и привлечен, и како личност и како режисер. Тој рече: „Па, да, претпоставувам дека анаграмот на Tar (Катран) е Rat (Стаорец). Претпоставувам дека е. И му реков на мојот сопруг: „Не можам да играм на тоа ниво на проценка. Мора да го смениме името“. А тој - мојот сопруг - само многу едноставно рече: „Тоа е исто така анаграм на Art (Уметност). Толку сум буквалист, но секако кога првпат го прочитав крајот бев во длабока депресија од него. Но, тогаш во неговата изведба бев целосно ослободена. Го слушав Џон Маучери како зборува за тоа како една од најтешките работи што некогаш ги направил е да мора да свири на клик трака кога прави музика на ниво на Холивуд - затоа што имаш туѓ ритам и туѓа музика, а треба да го оживееш. И си помислив, како актер ми се вродени. Имате туѓ ритам, особено кога се занимавате со ново дело, што е сценариото, нели? И кога некој пишува ритмички како Тод. . . но, да, треба да измислиш нешто, треба да го оживееш и сето тоа треба да го отфрлиш и да живееш со другите актери. Така постојано се прилагодувате. Чувствував, на некој начин, дека едноставно се работи за тоа да се биде во центарот на звукот и да немам чувство за расудување за тоа што е тој звук. Беше ослободувачки. Морам да ти кажам, разговарав со прекрасен композитор кој често пишува филмски партитури и крајот беше единствениот дел од филмот што не му се допадна, бидејќи мислеше дека е имплицитно снисходливо со пишувањето филмски партитури, што беше најдалечното нешто. . . Да. Не знам дали ви го кажав ова, но работев со месеци со Натали Мареј Бил, мојата пријателка, која ја доведов само за да ми помогне во диригирањето. Бев во Будимпешта за да разработам делови од Малер. Некако можев да ги прочитам тие четири или пет страници од партитурата, така што точно знаев за што зборувам. И затоа сакав да ја добијам музиката што ќе се пушта за Monster Hunter. [На крајот од филмот,] станувам на подиумот. Само што се движев низ музиката во мојата глава во тишина. Но, додека се движев низ ова, пред студентскиот оркестар, штом ја кренав раката почна да се слуша звукот, а потоа продолжија, па јас продолжив да диригирам. Леле. И тогаш само продолживме да го правиме овој звук заедно, надвор од делот што го проучував. Тоа беше твое одмаздување, твое оправдување како диригент. Беше зачудувачки, бидејќи тие се поднаведнаа, гладни за насока. Дали си учела пијано како дете? Како се изградија твоите музички вештини? Учев. Одите и гледате студенти по глума од Источна Европа, и тие отидоа на многу скапи академии, и сите можат да свират на пет инструменти и да зборуваат седум јазици, и можат да стојат на една рака. И јас си мислам, па, зборувам англиски, можеби. Свирев пијано како девојче. Свирев рекордер. Но, кои се моите комплети вештини? Постојано велев, со секоја бременост: „Ќе се вратам и ќе  дипломирам финансии и ќе учам клавир“. Но, тоа е многу тажно обвинение за мене. Мора да ме турка некоја улога за да одам и да го направам сето тоа. Ќе ти кажам дека сега доцнам триесет и девет години за да ја предадам мојата докторска теза. Мислам дека си надокнадил за нејзе. Па, но не во моето семејство, бидејќи сите мои пет браќа и сестри имаат докторати освен мене, така што . . . Тоа е незавршена работа. Компетитивна недовршена работа - уште полошо. Значи, не, беше прекрасно да се врати музиката во мојот живот, бидејќи има таква какофонија во мојата куќа. Слушам музика само на длабок начин, мислам, веројатно од пандемијата - откако се врати малку тишина, бидејќи имав малку простор во автомобилот. Тоа беше како да сум во пловечка комора. Не сакав ниту еден звук да дојде во мојот свет. Исто така, сакам винил. На некој начин, албумите се како симфонии, составени по редослед, затоа што увото ви се води на начин што целосно го заобиколува интелектот - можете да го интелектуализирате подоцна, но дури и современата музика се составува на начинот на кој се произведува албумот. Тоа е толку важно. Неговиот ритам, неговиот редослед. Да, тоа е вистина, и ние го губиме тоа. Функцијата шафл. Се обидувам да им раскажам на нашите деца за тоа како, кога растевме, првата и втората страна од албумот на Битлси беа клучни, а беше суштинско различно да се знае што има на првата страна. Потоа му дојде крајот, и вие го превртевте и имавте посебно искуство на втората страна. И тие немаат интерес за тоа. Но, тоа е точно за пандемијата. Тоа беше некако последен пат - или прв пат по долго време - класичната музика изгледаше важна за толку многу луѓе. Се сеќавам во екот на пандемијата, кога сите моравме да ја прскаме боранијата со дизентал, си помислив, ОК, секоја вечер ќе морам да прскам сè што имаме во кујната, па ќе одам да ги слушам ги квартетите на Бетовен. Конечно ќе стигнам да го направам тоа. Да, правевме многу репетитивни, монотони мали задачи, па така што навистина можевме да бидеме присутни. И мислам дека тоа е нешто во врска со овие навистина густи дела како музика во позадина. Едноставно не можам да го сторам тоа. Морам да седам. Дали те држи од филмот до сега? Мислам, дали одвојуваш време само за да слушаш? Да, да. Па тоа е фантастично. И морам да ти кажам, имав толку многу моменти на чиста радост правејќи го овој филм. Јас сум многу воздржана кога зборувам за работата на него, затоа што чувствував такво ослободување и слобода, веројатно во голем дел затоа што музиката се врати во мојот живот во таква близина. Но, исто така, да се биде со луѓе en masse, повторно заедно - и да се биде во тој навистина опасен простор во кој мислам дека толку често избегнуваме да бидеме како уметници, вклучително и јас, но и како луѓе, помеѓу хаосот и редот - беше толку радосно. Да, и на тој начин беше среќен сет. Мислам дека никој не знаеше на висцерално ниво дека правиме нешто. Тод и јас постојано го нарекувавме, чудовиште што беше заклучено во плакарот. Постојано го нарекувавме „нештото“. Никогаш не го нарекувавме филм или сцена. Беше „нештото“. Се сеќавам, всушност, дека Тод ми рече кога пристигнав: „Сега ќе го направиме Гопникот“. Гопникот, да. Јазикот може да биде отворен прозорец, и може да биде остров до кој се плива, или може да биде враќање дома, но понекогаш може да биде затвор. Можеби тоа е причината зошто не зборувавме за тоа - нештото - премногу, затоа што не сакавме да го натежнеме. Или да го дефинирате. Затоа што она од што публиката секогаш е возбудена е прашањето. Не од одговорот. Тоа е точно. Има многу работи што таа ги кажува за кои сфаќате дека ги слушнала - таа го слушнала Бернштајн да го каже тоа или некој друг. . . . На сцената на Џулијард. . . Да, да. И ги имаше оние мали моменти каде што се чувствуваше, таква може да биде таа. Тоа е нејзината големина. Таа не мора, неопходно, да го гледа тоа, бидејќи ние ја гледаме. Публиката е мува на ѕидот. Знаеме повеќе за Лидија Тар отколку што таа знае за себе. Што е дел од нејзината неволја. Сакав да кажам: Некако бев запрепастен од некои од реакциите на филмот. Мудри сте да што држите подалеку од тоа, очигледно. Да. Ние немаме сопственост над тоа, ниту пак треба да имаме. Како луѓето го дефинираат и легнуваат во него и дискутираат за филмот, не е наше да бидеме вклучени во тој процес, на кој било начин. Длабоко верувам дека ова е вистина. Сепак, понекогаш е провоцирачки, бидејќи има работи во филмот кои изгледаат толку восхитувачки, а со кои повремено се зајадуваат, како што неизбежно се случува. Едната е дека муабетот во филмот за класичната музика е елитистички или тежок. Ова ми се чини дека е најдалечното нешто на светот од вистината. Луѓето кои страсно се занимаваат со својата работа зборуваат за работата што ја работат. И тоа е дел од радоста. Тоа е како да го гледате „Аполо 13“ и да кажете: „Па, тие премногу зборуваат за вселенската програма“. Тоа е материјалот. Тоа е во нашите моменти на страст, без разлика дали се тоа видео игри или камиони со чудовишта или Малер. Тоа е кога одлетуваме. Тоа е кога забораваме на нашето физичко јас и комуницираме со таа работа. И претпоставувам дека научив да се потпирам на својата дружељубивост, но инхерентно сум прилично срамежлива. И мислам дека и Тод е исто така. Многу. Исто така, благодарна сум што ја имавме оваа огромна работа меѓу нас за да разговараме. Да. Како резултат на тоа, станавме многу добри пријатели, затоа што, приклонувајќи се кон вашата страст со другите луѓе колективно, вие секогаш несвесно изложувате делови од себе, и позитивни и негативни. Затоа ги сакам просториите за проби затоа што луѓето ќе го внесат конусот на тишината. Тоа е попочитувано и, мислам, интимно. И толку многу луѓе биле откриени  јавно преку наводниот конус на молкот на А.А. Многу работи се откриваат во просторијата за проби што останува таму. Има многу почит, оние во кои сум била. Размислував за ова кога работевме. Ти си некој вид на театарски-отпечатен актер, нели? Суштество. Суштество, да. Но, тоа е сепак основа за тебе- искуството на театарот. Бев толку изненаден кога работевме заедно што ќе најдеше нешто ново во нашите разговори секој пат кога одново ќе го направевме, а сепак имаше дисциплина да знаеш дека тоа мора да биде во континуитет со се друго што сте го правеле во претходните два денови. Да. Научив да го преведувам искуството што го имате од првата недела, до втората, па до третада недела, проба од првата до втората до третата снимка. Влегуваш со обидот да најдеш нешто ново. Мислам дека треба да имаш многу силно трето око, затоа што треба малку да го забавите, не од внатрешни ритмички причини, туку едноставно затоа што камерата нема време да заобиколи таму. Можам да почувствувам дека светлината удира во леќата таму, и изгледа многу подобро. Така, го развивате тоа техничко 3-Д чувство колку подолго го правите тоа. Но, она што го најдов - што не беше во нашата сцена, затоа што имавме публика, иако им беше кажано каде да се смеат. . . Така, само за појаснување, на публиката ѝ беше кажано на германски каде да се смее на работите што ги кажуваме на англиски. Да. Но, работев со актер кој оттогаш почина, одличен англиски актер, и бевме на Вест Енд, и тој ќе го направи ова - продолжувам да го користам тој збор - оваа техника што ја имаше, а режисерот беше навистина лут, бидејќи секогаш добиваше [аплауз] додека заминуваше. Режисерот рече: „Морам да му кажам да престане да го прави тоа“. Постои техника - која одбив да ја научам - да ги натерате луѓето да продолжат да аплаудираат на крајот. Така… И тие го прават тоа во оркестарската музика многу, но можете да го заобиколите гледајќи ја публиката на одреден начин. Така знаев дека тоа е вештина која Лидија Тар. . . Би ја имала, да. Иако публиката не зборуваше англиски, знаеше кога да се смеат, бидејќи јас им давав знак. Но, нешто што морав да го научам во театарот е дека сфатив дека враќањето на сцена откако ќе се спушти завесата е агонија. Навистина? Затоа што сè уште излегувате од нешто. Тоа е како кога одите и гледате пријатели кои штотуку се симнале откако завршиле голем концерт, а тие сè уште се . . . Сè уште не се вратиле во другото јас што го глумат. Така. Тоа е омилен момент на мојот сопруг, гледајќи актери непосредно пред да излезат на сцената. Тој лиминален момент. Но, сфатив дека изложувањето на повикот на завесата - или она што ми се чинеше, како млад актер, само-величањето со стоењето таму - е неверојатно тешко. Работев со прекрасен театарски режисер, Бари Коски, со кој бев на универзитет, а тој ја водеше „Комише опера“. Тој е неверојатен пијанист, неверојатен диригент и неверојатен режисер. Тој навистина им се лутеше на австралиските актери затоа што не ́и́ дозволуваше на публиката да го има тој момент. Тој рече: „Доста со таа лажна понизност. Застанете таму. Аплаузот е за публиката. Всушност не се работи за вас. Тие седат таму и присуствуваат на оваа вечер. Тие го комплетираат кругот“. ♦︎ Адам Гопник е писател за Њујоркер од 1986 година. Тој е автор на, неодамна објавената, „Илјада мали разуми: Моралната авантура на либерализмот“.

  • Погледнете два од номинираните документарци за Оскар

    Номинациите за деведесет и петтото доделување на Оскарите вклучија пет номинации за филмови продуцирани од Њујоркер. Меѓу номинираните на магазинот има и пар кратки документарни филмови (заедно со трио филмови кои се натпреваруваат во категориите за најдобар анимиран и краток акционен филм). Номинациите го зголемуваат вкупниот број на номинации за Оскар добиени од Њујоркер на петнаесет, и означува рекорд за списанието во една година. Два од Њујоркер филмовите ќе се натпреваруваат во категоријата Најдобар краток документарен филм. “Странец на портата“, во режија на Џошуа Сефтел, ја раскажува приказната за Ричард (Мек) Мекини, поранешен маринец од Индијана, кој се враќа во својот роден град по обиколките на должност во Ирак и Авганистан. Борејќи се со пост-трауматско стрес нарушување и совладан од исламофобијата, Мекини планира напад на локална џамија, но, кога ќе почне да поминува време на собири, ќе наиде на верска заедница која го прифаќа и длабоко го менува. Сефтел, кој заработи номинации за наградите Еми и Пибоди за претходниот проект „Тајниот живот на муслиманите“, изјави за Њујоркер дека авганистанските бегалци во неговиот последен филм се „вистински херои од реалниот живот“. „Во време на поделеност и омраза, „Странец на портата“ не потсетува на нашата заедничка човечност“, рече тој. Втор номиниран Њујоркер филм, за најдобар краток документарен филм, “Извлекување”, беше режиран од филмскиот тим на сестра и брат Евгенија Арбугаева и Максим Арбугаев. Филмот го следи морскиот биолог кој живее на оддалечена плажа на сибирскиот Арктик, каде што ги мери често смртоносните ефекти од климатските промени врз популацијата на моржот во регионот. Додека живееле со својот субјект во мала колиба опкружена со мноштво животни, режисерите доживеале мешавина на клаустрофобија и стравопочит. „Тоа што беше сведок на огромното собирање на моржови и гледањето на страдањата што ги предизвикува климатските промени беше срцепарателно“, рече Арбугаева, родена во регионот. „Се надеваме дека нашиот филм ќе допре до срцата на луѓето и ќе го информира нивното разбирање за ранливоста на природниот свет на Арктикот“.

  • Зошто се жените толку маргинализирани во Рокенрол куќата на славните?

    Јас се впуштив во овој бизнис за да пишувам одлични песни и да се журкам. Бев брз ученик. Го читав секое музичко списание што ќе ми дојдеше до рака и на 12 години, откако издигестирав многу изданија на Creem, решив да ја засновам мојата личност на Лестер Бенгс, рок-критичарот раскажувач; неговата постојана верба во трансформативната моќ на одлична рок песна се совпаѓаше со моето. (Исто така бев опседната со неговите непрестани расправии со Лу Рид – ме затекнуваа, но ги сакав). Уметниците и нивните песни го обликуваа мојот живот, моите верувања, мојата само-концепција како музичар – ‘ржечката Pissing in the River на Пети Смит, Barracuda на Heart, Dead End Justice на The Runaways, чии текстови уште ги знам од збор до збор. Но, она за што ниту едно списание или албум не можеше да ме научи или подготви е колку исклучителен треба да бидеш, како жена и уметник, за да ја држиш главата над вода во музичкиот бизнис. Прекрасниот Чак Ди рапуваше “Elvis is a hero to most, but he doesn’t mean shit to me” ( „Елвис е херој за повеќето, но тој за мене е срање“). Се согласувам. Биг Мама Торнтон за прв пат ја отпеа Hound Dog, напишана за неа (а, можеби и со неа) во 1952 година, што подоцна го стави Кралот на радио. Сестрата Розета Тарп ја препеа, исто така, нејзината верзија беше и најжестоката. Нејзината песна Strange Things Happen Every Day е снимена во 1944 година. Токму овие песни и нејзиното евангелско свирење гитара, ја сменија музиката засекогаш и го создадоа она што сега го нарекуваме рокенрол. Кога започна Куќата на славните на рокенролот во 1983 година, би помислиле дека можеби ќе сакаат да започнат со Сестра Розета, со оние први акорди што ја зазвучеа песнарката од која сега сите пееме. Првичните индуцирани, беа Чак Бери, Џејмс Браун, Реј Чарлс, Литл Ричард, Сем Кук, Фетс Домино, Еверли Брадерс, Бади Холи, Џери Ли Луис и Елвис Присли, ниту една жена на повидок. Сестра Розета не бепе примена, сѐ додека Рок куќата не беше јавно засрамена да ја додаде во 2018 година (таа беше на американска поштенска марка две децении пред Рок куќата да ја прифати). Биг Мама Торнтон, чија снимка на Ball’n’Chain исто така ја оформи оваа нова форма на музика? Сè уште не е примена. Денес, само 8,48% од индуцираните се жени. Номинациите за овогодинешната класа, објавени минатиот месец, понудија годишен потсетник за тоа колку една жена мора да биде извонредна за да влезе во клубот на старите момчиња (уметниците ги исполнуваат условите 25 години по објавувањето на нивната прва снимка). За една година беа номинирани повеќе жени отколку во кое било време во нејзината 40-годишна историја. Таму беа иконокластите: Кејт Буш, Синди Лаупер, Миси Елиот, две жени во бендови кои ја дефинираа сопствената ера: Мег Вајт од White Stripes и Џилијан Гилберт од New Order, и жена која го субвертираше клубот за момчиња, Шерил Кроу. Сепак, на овогодинешната листа, имаше неколку легендарни жени, кои мораа да се оладат, додека чекаат да бидат забележани. Ова беше четврта номинација за Буш, визионер, првата жена изведувач, што го освои првото место на топ-листата во Обединетото Кралство со песна што ја напишала (1979 Wuthering Heights) на 19 години. Таа стана подобна во 2004 година заслужено, во неговата прва година на подобност, заедно со Џексон Браун, ZZ Top, Traffic, Боб Сегер, Dells и Џорџ Харисон. Ко-основачот и тогашниот претседател на Рок куќата, Јан Венер (кој е исто така и ко-основач на Ролинг Стоун) беше примен и самиот. Но, Буш не успеа да се најде на гласачкото ливче до 2018 година - и таа сè уште не е вклучена. Не е важно што таа беше првата жена во историјата на поп музиката која ја напишала секоја песна на дебитантски албум, со продадени милиони примероци. Пионер на синтисајзери, и музички спотови, таа беше откриена минатата година од новата генерација обожаватели кога Running Up That Hill (A Deal With God) беше вклучена во хитот на Нетфликс Stranger Things. Таа сè уште прави албуми. А сепак нема гаранција дека таа ќе биде уфрлена оваа година. На Рок Куќата и́ беа потребни повеќе од 30 години за да ги воведе Нина Симон и Керол Кинг. Линда Ронштат го објави своето деби во 1969 година и стана првата жена која настапуваше на стадиони, но сепак беше примена заедно со Нирвана во 2014 година. Најневеројатно, Тина Тарнер беше примена како соло уметник, три децении откако ја доби номинацијата заедно со нејзиниот злоупотребувач Ајк. Зошто жените се толку маргинализирани од Рок куќата? Од 31 лице во одборот за номинации, само девет се жени.Според музичкиот историчар Евелин Мекдонел, гласачите на Рок куќата, составена од музичари и елитата на индустријата, се 90% од машкиот пол. Можете да ја отпишете Рок куќата како „гробница за бумери“ и да тврдите дека таа гради тотем на сопствената ирелевантност. Зошто да нѝ е гајле кој е примен, а кој не? Но, колку и да беа нејзините индукции за презир, Рок куќата е бедем против бришењето со кое се соочува секоја жена уметник без разлика дали копнее по честа, или сака да ја плукне. Сè уште е игра која ја препознава играта, историја создадена и забележана. Рок куќата е сила што создава кралеви во глобалната музичка индустрија (во САД се емитува на HBO). Индукцијата влијае на цените на билетите на уметниците, на нивните гаранции за изведба, на квалитетот на нивните кампањи за реизданија (ако воопшто се реиздадат). Овие можности се од оние кои го менуваат животот - ја прават разликата помеѓу турнеи во казина за секундарниот пазар, на кои настапуваат како предгрупи за комичари од втор ред; или да бидат хедлајнери на ценети фестивали. Рок куќата се прекри со сјај на гравитас, и долговечност што Греми наградите ги немаат. Особено за женските артисти - ветерани, индукцијата им дава статус што директно влијае на парите кои тие можат ги заработат. Тоа е еден од единствените начини, и секако највидливиот, за оставштината на овие жени, и влијанието, да се почитуваат со непосреден материјален ефект. „Ова не се песни, ова се химни“ (“These ain’t songs, these is hymns”), да го цитирам Џеј Зи. Цртата е демонстративно пониска, за мажите да можат да ја прескокнат (или да се лизнат под нејзе). Рок куќата, ги признаа Pearl Jam околу четири секунди откако беа квалификувани - а сепак Чака Кан, која ги исполнува условите од 2003 година, згаснува, со седум номинации. Сепак, не е сѐ изгубено - Рок куќата прави специјална програма за месецот на женската историја, на нејзината сценска облека... Она што го прави „секогаш-деверица“ (никогаш невеста) статусот на Кан, особено трагичен, е тоа што таа била, е, и секогаш ќе биде прародител. Едноставна фигура, таа е кралица на фанкот уште од кога едвај ја навршила тинејџерската возраст. Како што рече Рики Ли Џонс: „ Тука беше Арета, а потоа и Чака. Ќе чуевте како пеат и знаевте дека никој никогаш не го сторил тоа, претходно“. Сепак, Кан ја смени музиката. Кога беше на сцената во нејзиниот комплет со пердуви, изведувајќи ја Tell Me Something Good, носејќи ја на сите места каде што оди, таа отвори либиденален нов свет. Сензуалност, Црност, таа беше толку многу слободна. Тоа беше божествено. И никогаш повеќе ништо не беше исто. Но, и покрај сите нејзини исклучителни таленти и достигнувања - и ако постои нешто што жените во музиката мора да бидат, тоа е бескрајно исклучителни - Кан не ја убеди Рок куќата. Нејзините заслуги, нејзините Греми награди, нејзината долговечност, нејзиниот занает, нејзината упорност да преживее како млада Црна жена со сопствен ум во музичкиот бизнис од 70-тите, мостот пред рефренот за Close the Door- ништо од тоа не заслужува канонизација, или така вели Рок куќата. Креирањето канони на Рок куќата, не мириса само на сексистичко пазење на капијата, туку и наменска неупатеност и непријателство. Оваа година, еден од гласачите изјави за списанието Vulture дека едвај знаеле која е Буш - во годината кога таа имаше светски сингл број 1, 38 години откако првпат го објави. Потенцијалната индукција на Мег Вајт како половина од White Stripes (во нивната прва година на подобност) поттикна отворено презирлив дискурс на интернет, чувствувате дека доколку гласачите би можеле да го примат Џек Вајт без неа, тие би го направиле тоа денес. И сепак, таа ќе биде само третата тапанарка таму, по Џина Шок од Go-Go’s и Мо Такер од Velvet Underground. Каде е Шила И – ги исполнува условите од 2001 година? Не изгледа добро ниту за црните уметници. Beastie Boys беа примени во 2012 година пред повеќето црни хип-хоп изведувачи од кои научија да римуваат. A Tribe Called Quest, подобно од 2010 година чија музика создаде нова граница за хип-хопот, беа номинирани минатата година и повторно оваа година, како фрлање на коцките, наспроти белите рокери со кои се принудени да се натпреваруваат на гласачките ливчиња. Ако толку малку жени се примени во Рок куќата, тогаш комисијата за номинација е расипана. Ако толку малку црни уметници, толку малку жени од боја, се примени, тогаш процесот на гласање треба да се промени. Музиката е животна сила која постојано се развива и тие не можат да држат чекор. Срам да му е на HBO што ја поддржува оваа фарса. Доколку Рок куќата не е подготвена да ги погледне начините на кои го реплицира насилството на структурниот расизам и сексизам со кои се соочуваат уметниците во музичката индустрија, доколку не може соодветно да го почитува она што жените уметници - визионерки, го создале, иновирале, револуционизирале и придонеле за популарната музика. – па, тогаш нека оди по ѓаволите во чанта. Кортни Лав е пејачка, музичарка и актерка

Diva Misla е платформа основана на 7 јули 2021 година, по серија разговори на тема „Што и́ треба на сцената“ со неколкумина уметници. Одговорот: Фали многу, затоа почнавме таму и тогаш, со трапави одлучни први чекори. Посветена на истражување и споделување на разновидната култура и уметност во светот, Дива Мисла ја отвора вратата кон светот на културата, од висока уметност до поп култура, стремејќи се да го претстави ова како дел од глобалната релевантна култура и уметност. Не само што ги преиспитуваме оние кои ги држат клучевите (gatekeepers), туку и инсистираме: Дивата мисла можеби не е за сите, но припаѓа на сите. Култура и Уметност: Нашиот сајт ги истражува и анализира сите аспекти на уметноста и културата. Од литературни рецензии до уметнички изложби, ние го истражуваме и го споделуваме најдоброто од светот на културата. Поткаст: Поткастите се доминантна платформа во последниве години, на која сите гласови го најдоа своето место: препорачуваме и длабоко навлегуваме во темите кои го дефинираат човековото искуство. Дали разговарајќи за уметноста или анализирајќи ги човечките мотиви, ние ги истражуваме аспектите кои нè прават луѓе. Урбан Читател: Ние ја истражуваме уметноста во урбаниот живот и го поддржуваме урбаното изразување. Од улични перформанси до графити, се вклучуваме во уметничкиот пулс на градовите. Фотографија, Филм и Музика: Нашиот сајт нуди рецензии и анализи на најновите фотографии, филмови и музика. Ги проучуваме и ги споделуваме најновите трендови во овие визуелни и звучни изрази на уметноста, но и се потсетуваме на класиците - често тие се ново искуство за младата и свежа публика. Активизам и Животен Стил: Дива Мисла поддржува активистички движења кои имаат за цел подобрување на светот, вклучувајќи ги екологијата, одржливоста, феминизмот, ЛГБТК+ правата и граѓанските права. Ние внесуваме глас за промени и ја одбележуваме важноста на активизмот во современиот свет. Животниот стил и начинот на живеење се неразделив дел од овој активизам, што се рефлектира и во нашата содржина. Свесни сме дека активизмот не е само декларација, туку и начин на живот кој се одразува во секојдневните избори. Дива Мисла е место каде може да истражите и да се вклучите во дискусии за сè што ја прави човечката култура и уметност толку прекрасна и интригантна. Нашата платформа е отворена за сите кои се желни да размислуваат диво и да го истражуваат светот околу себе.

Контакт: contact@diva.mk

телефон: +38970230314

           

Untitled - 2025-07-29T202806_edited.png
© diva.mk - ви благодариме што го почитувате авторството и креативниот труд, со назначување на изворот. ©
bottom of page